Covid-19 Salgınının Türkiye’de Finansal Yatırım Araçları Üzerindeki Etkisi

COVID-19 pandemic has transformed to economic crisis from health crisis by causing the deterioration of supply and demand channels in economy. This circumstance has led to the increase of uncertainty in economy. Economic uncertainty arising from COVID-19 pandemic has brought along the rise of fluctuations in financial markets by affecting the investment decisions of economic units. From this aspect, the present study intends to investigate the impact of pandemic, having versatile effects, on financial instruments in Turkey. Accordingly, the hypothesis that the risk and volatility due to risk will increase along with the uncertainty created on financial markets by being unable to know when the pandemic will end, and that the economic units will seek a safe place was tested in the study. In this context, the variables of share certificate closing prices, gold prices per gram, USD/TRY exchange rates, Bitcoin, and overnight repo interest rates were considered as alternative financial instruments. The impact of COVID-19 pandemic was measured by the numbers of active cases, and deaths. In the study, by the use of daily return series regarding the aforementioned variables, analysis was made for the period between January 02, 2020 and July 30, 2021 with the help of EGARCH model. As distinct from literature, by the half-life volatility modeling, the asymmetric volatility construct of alternative investment instruments against the shocks in the period of COVID-19 pandemic was estimated, and shocks’ period of effect was calculated. According to the results obtained, it was observed that the permanence of volatility was present on Bitcoin and interest rate, and on the other hand that the permanence period of shock on volatility was low in gold market. In addition, it was observed that negative news was more effective on share certificates, gold, and interest rates, and that positive news was more effective on dollar and Bitcoin. It was determined that the number of cases due to COVID-19 pandemic had an impact increasing the volatility in share certificate, gold, and interest rates, but that it didn’t have a significant impact on dollar and Bitcoin.

COVID-19 salgını ekonomide arz ve talep kanallarının bozulmasına neden olarak sağlık krizinden ekonomik krize dönüşmüştür. Bu durum ekonomide belirsizliğin artmasına neden olmuştur. COVID-19’a bağlı gelişen ekonomik belirsizlik, ekonomik birimlerin yatırım kararlarını etkileyerek finans piyasalarında dalgalanmaların ortaya çıkmasını beraberinde getirmiştir. Bu yönüyle bu çalışma çok yönlü etkisi olan salgının Türkiye’deki alternatif finansal araçlar üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışmada, salgının ne zaman sona ereceğinin bilinememesinin finansal piyasalarda yarattığı belirsizlikle birlikte risk ve riske bağlı oynaklığın artacağı ve ekonomik birimlerin güvenli liman arayışına gireceği hipotezi test edilmektedir. Bu kapsamda hisse senedi kapanış fiyatları, gram altın fiyatları, USD/TL dolar kuru, bitcoin ve gecelik repo faiz oranı değişkenleri alternatif finansal araçlar olarak dikkate alınmıştır. COVID-19’un etkisi aktif vaka ve ölüm sayıları ile ölçülmüştür. Çalışmada söz konusu değişkenlere ilişkin günlük getiri serileri kullanılarak 02.01.2020 ve 30.07.2021 tarihleri arasında EGARCH modeli yardımıyla analiz yapılmıştır. Literatürden farklı olarak half-life volatilite modellemesiyle COVID-19 döneminde alternatif yatırım araçlarının şoklar karşısındaki asimetrik oynaklık yapıları tahminlenmiş ve şokların etki süresi hesaplanmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre bitcoin ve faiz oranı üzerinde oynaklık kalıcılığının olduğu buna karşın altın piyasasında ise şokun oynaklık üzerinde kalma süresinin düşük olduğu gözlemlenmiştir. Aynı zamanda, negatif haberlerin hisse senedi, altın ve faiz oranı üzerinde, pozitif haberlerin ise dolar ve bitcoin üzerinde daha etkili olduğu görülmüştür. COVID-19’a bağlı vaka sayılarının hisse senedi, altın ve faiz oranında oynaklığı arttırıcı bir etki yarattığı buna karşın dolar ve bitcoin üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı bulunmuştur.