Küreselleşmenin Yoksulluk Üzerine Etkisi: Türkiye Örneği

Küreselleşme sürecinin etki alanın genişlemesi 1980 sonrası uygulanan neo-liberal politikalar ile birlikte olmuştur. Taşımacılığın gelişmesi, iletişim, elektronik, internet, ulaşım gibi bilgi ve iletişim teknolojilerinin yaygınlaşması, bilgiye erişimin kolay hale gelmesi ve bu hizmetlerin ucuzlaması, hizmet sektörünün dünya genelinde öne çıkarak ekonomik hasılanın önemli bir bileşeni haline gelmesine neden olmuştur. Bu durum mali piyasalarda sermaye hareketliliğinin artmasına, bankacılık ve finans piyasalarının derinleşmesine ve gelişmesine katkı sağlamış ancak beraberinde getirdiği krizler ve şoklar ile ekonomilerin daha hassas hale gelmesine neden olmuştur. Yaşanan bu süreç ile birlikte yoksulluk çok sayıda insanı etkiler hale gelmiş ve zengin kesim ile yoksul kesim arasındaki gelir eşitsizliği giderek artırmıştır. Küreselleşmenin yoksulluk üzerindeki etkileri iktisat yazınında sıkça ele alınan bir konudur. Ancak literatür incelendiğinde elde edilen sonuçların aynı olmadığı izlenmektedir. Kimi yazarların iddiaları küreselleşmenin yoksulluğu azalttığı yönündeyken, kimi yazarlar aksini savunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 1980-2018 yılları arasında KOF küreselleşme endeksinin alt bileşenleri olan ekonomik küreselleşme, politik küreselleşme ve sosyal küreselleşme ile doğrudan yabancı yatırımların, yoksulluk (kişi başına hane halkı nihai tüketim harcaması) üzerindeki etkisini zaman serisi ekonometrisinden yararlanarak araştırmaktır. Bu amaçla çalışmada ilk olarak birim kök testleri yapılarak serilerin durağanlığının tespit edilmiş ve sonra Gregory-Hansen eşbütünleşme testi ile iki aşamalı Engle-Granger eşbütünleşme testleri yapılmıştır. Zaman serisi analizinden elde edilen bulgulara göre politik küreselleşme yoksulluğu etkilememektedir. Buna karşın DYY ve sosyal küreselleşme yoksulluğu azaltırken, ekonomik küreselleşme ise yoksulluğu arttırmaktadır.

The expansion of the sphere of influence of the globalization process has been along with the neo-liberal policies implemented after 1980. The development of transportation, the widespread use of information and communication technologies such as communication, electronics, internet, transportation, the ease of access to information and the cheapening of these services have led the service sector to become prominent worldwide and become an important component of economic income. Although this situation contributed to the increase of capital mobility in financial markets, the deepening and development of banking and financial markets, it caused the economies to become more sensitive with the crises and shocks it brought. With this process, poverty has affected many people and the income inequality between the rich and the poor has gradually increased. The effects of globalization on poverty are a frequently discussed issue in economics literature. However, when the literature is examined, it is observed that the results obtained are not the same. While some authors' claims are that globalization reduces poverty, some authors claim the other way round. The purpose of this study is to investigate the effects of economic globalization, political globalization and social globalization, which are sub-components of the KOF globalization index, and foreign direct investments on poverty (per capita household final consumption expenditure) in Turkey between 1980-2018, using time series econometrics. For this purpose, first unit root tests were performed to determine the stationarity of the series, and then two-step Engle-Granger cointegration tests were performed using the Gregory-Hansen cointegration test. According to the findings obtained from the time series analysis, political globalization does not affect poverty. On the other hand, while FDI and social globalization reduce poverty, economic globalization increases poverty.