Research Article

Döviz Piyasası Baskı Endeksi ve Dolarizasyon Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği

Volume: 23 Number: 2 April 19, 2022
TR EN

Döviz Piyasası Baskı Endeksi ve Dolarizasyon Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği

Öz

Ulusal para birimi üzerindeki herhangi bir uzun süreli baskı durumu, özellikle dış şoklara eğilimli gelişmekte olan ülke ekonomileri için ciddi sonuçlar doğurabilmektedir. Herhangi bir kriz durumundan kaçınabilmek için bu tür baskıların zamanlamasını ve yoğunluğunu bilmek önem arz etmektedir. Bu kapsamda literatürde özellikle yönetilen dalgalı döviz kuru sistemini takip eden ekonomilerde ulusal para birimi üzerindeki baskıların seviyesini doğru bir şekilde tespit edebilmek amacıyla döviz kurlarındaki, döviz rezervlerindeki ve/veya faiz oranlarındaki değişikliklerin ağırlıklı toplamı ile ölçülen döviz piyasası baskı endeksi kullanılmaktadır. Bu çalışmada ise Türkiye ekonomisinde 2005:12-2021:5 döneminde olası bir döviz krizinin işaretini veren döviz piyasası baskı endeksi ile yabancı paranın hem ödeme aracı hem de değer saklama aracı şeklinde yoğun kullanımı olarak ifade edilen dolarizasyon arasındaki ilişki fourier alanda ile incelenmektedir. Dolarizasyon değişkeni için döviz tevdiat hesaplarının M2 para arzına oranı esas alınmakta, döviz piyasası baskı endeksi için ise literatürde yer alan çalışmalara paralel olarak nominal döviz kuru (Amerikan Doları/Türk Lirası) ve TCMB brüt döviz rezervlerindeki (Milyon Amerikan Doları) değişimin ağırlıklandırılmış toplamı kullanılmaktadır. Söz konusu değişkenlere ait aylık veriler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası resmi veri tabanından elde edilmiştir. Ampirik analizler neticesinde döviz piyasası baskı endeksi ile dolarizasyon arasında birbirini besleyen bir süreç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Akram, G. M., & Byrne, J. P. (2015). Foreign Exchange Market Pressure and Capital Controls. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 37, 42-53.
  2. Aizenman, J., & Binici, M. (2016). Exchange Market Pressure in OECD and Emerging Economies: Domestic vs. External Factors and Capital Flows in the Old and New Normal. Journal of International Money and Finance, 66, 65-87.
  3. Bahmani-Oskooee, M., & Bernstein, D. J. (1999). Exchange Market Pressure During the Current Managed Float. Applied Economics Letters, 6(9), 585-588.
  4. Becker, R., Enders, W., Lee, J. (2006). A Stationary Test in the Presence of an Unknown Number of Smooth Breaks. Journal of Time Series Analysis, 27(3), 381-409.
  5. Bennett, M. A., Borensztein, M. E., & Baliño, M. T. J. (1999). Monetary Policy in Dollarized Economies. International Monetary Fund.
  6. Bozoklu, S.,Yilanci, V., & Gorus, M. S. (2020). Persistence in per Capita Energy Consumption: A Fractional Integration Approach with a Fourier Function. Energy Economics, 91, 104926.
  7. Burdekin, R. C., & Burkett, P. (1990). A Re-Examination of the Monetary Model of Exchange Market Pressure: Canada, 1963-1988. The Review of Economics and Statistics, 677-681.
  8. Caruana, J., (2012). International Monetary Policy Interactions: Challenges and Prospects, Speech to the CEMLA-SEACEN Conference, 16 November.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Economics

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 19, 2022

Submission Date

January 30, 2022

Acceptance Date

February 8, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 23 Number: 2

APA
Konat, G., Taş, Ş., & Bayat, T. (2022). Döviz Piyasası Baskı Endeksi ve Dolarizasyon Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 23(2), 575-584. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1065378

Cited By

Cumhuriyet University Journal of Economics and Administrative Sciences is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).