Research Article

Acil Servise Başvuran Hasta ve Hasta Yakınlarının Aydınlatılmış Onam Düzeyinin Sağlıkta Şiddet Olgusu Üzerine Etkisi

Volume: 25 Number: 2 April 30, 2024
TR EN

Acil Servise Başvuran Hasta ve Hasta Yakınlarının Aydınlatılmış Onam Düzeyinin Sağlıkta Şiddet Olgusu Üzerine Etkisi

Öz

Aydınlatılmış onam; hastanın sağlığı ve bedeni ile ilgili kendi kararını vermesi ve tedavi sürecine katılmasıdır. Anayasa’nın 17. Maddesinde “Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz” şeklinde yer almıştır. Aydınlatılmış onamın amacı, hastayı bilgilendirmek, tedavi seçenekleri hakkında karar verilmesine yardımcı olmak, tedavinin aşamaları ve muhtemel komplikasyonlar hakkında bilgi vermektir. Çalışmanın amacı; Acil servise başvuran hasta ve hasta yakınlarının aydınlatılmış onam düzeyinin, sağlıkta şiddet olgusu üzerine etkisini belirlenmeye çalışmaktır. Araştırma evreni; 15 Temmuz- 15 Eylül 2022 tarihler arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi acil servisine başvuran ve çalışmaya katılmak isteyen hasta ve hasta yakınları oluşturmuştur. Hastalar arasından basit tesadüfi örneklem yöntemi kullanılmış 385 hasta veya hasta yakınına ulaşılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 programında değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, sağlık personelleri acil serviste hasta ve hasta yakınlarına yeterli ve gerekli bilgiyi, düzenli olarak verdiğinde hasta ve hasta yakınları sağlık hizmeti sırasında daha sakin bekleyeceği ve sağlık personeline karşı daha saygılı olacakları belirtmişlerdir. Bilgi verilmeme durumunda ise bağırıp çağırma isteği oluştuğu tespit edilmiştir. Hastaların çoğunluğu şiddeti hak arama şekli olarak görmemekte, sağlık personeline karşı şiddeti onaylamamaktadır. Fakat buna rağmen az da olsa katılımcıların bazılarının sağlık personeline şiddet davranışında bulunduğu tespit edilmiştir. Kimse sağlık çalışanına şiddet uygulamak istemiyor fakat o anki acı, korku veya endişenin kontrolün kaybedilmesine neden olduğu düşünülmektedir. Şiddet vakaları, sağlık meslek grubuna talebi azaltırken bu durum sağlık personel sorununa ve sağlık hizmetinin aksamasına neden olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

yok

Project Number

yok

Thanks

Prof. Dr. Fatih BİRTEK hocamıza desteklerinden dolayı içtenlikle teşekkür ederiz.

References

  1. Aslanova, K., (2017). Sağlık hukuku ders notları (1. Baskı). İstanbul: Aristo Yayınevi.
  2. Aydemir, İ., Üçlü, R. & Aydoğan, A. (2019). Acil servis personeline göre şiddetin nedenleri. İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi, 83 (1), 19-20. https://doi.org/10.26650/IUITFD.2019.0018
  3. Budak, S. (2003). Psikoloji sözlüğü (6. Baskı). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
  4. Çıkman, M. (2016). Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi acil servisine başvuran hastaların yakınlarının acil serviste yaşanan şiddet olayları konusunda davranış -tutumları ve ilişkili faktörler. Tıpta Uzmanlık Tezi, Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Düzce.
  5. Er, A., Topaç, Ö. & Kaygusuz, S. (2021). Yargıtay-Danıştay-Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında, “Tıbbi müdahaleden kaynaklanan hukuki cezai ve idari sorumluluk” (1.Baskı). Ankara: Adalet Yayınevi.
  6. Erman, B. (2003). Ceza hukukunda tıbbi müdahalelerin hukuka uygunluğu (1. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  7. Hakeri, H. (2019). Aile hekimlerinin rapor düzenleme yükümlülüğü ve uygulamada yaşanan sorunlar. Tıp Hukuku Dergisi, 8 (15), 21-28.
  8. İlhan, M.N., Çakır, M., Tunca, M.Z., Avcı, E., Çetin, E., Aydemir, Ö., & Bumin, M.A. (2013). Toplum gözüyle sağlık çalışanlarına şiddet: nedenler, tutumlar, davranışlar. Gazi Medical Journal, 24 (1), 5-10.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Policy and Administration (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 29, 2024

Publication Date

April 30, 2024

Submission Date

July 26, 2023

Acceptance Date

March 27, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 25 Number: 2

APA
Kaya, S., & Karagöz, M. B. (2024). Acil Servise Başvuran Hasta ve Hasta Yakınlarının Aydınlatılmış Onam Düzeyinin Sağlıkta Şiddet Olgusu Üzerine Etkisi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 25(2), 208-226. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1333028

Cited By

Cumhuriyet University Journal of Economics and Administrative Sciences is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).