TÜRKİYE’DE TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ

Mehmet Mercan

EN TR

TÜRKİYE’DE TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ

Abstract

Bu çalışmada, Türkiye'deki ticari dışa açıklık ile cari işlemler açığı arasındaki ilişki, Pesaran vd. (2001) tarafından geliştirilen ARDL sınır testi yaklaşımıyla, 1992:Q1-2012:Q3 dönemi verileri kullanılarak araştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; dışa açıklık ile cari açık arasında, eş-bütünleşme olduğu, dışa açıklık oranındaki artışın, cari açığı arttırıcı bir faktör olduğu tespit edilmiştir. Hata düzeltme modelinde ise, uzun dönemde birlikte hareket eden seriler arasında kısa dönem sapmalarının ortadan kalktığı gözlenmiştir. Elde edilen bu sonuçlar teorik beklentilerimizi doğrulamaktadır.

Keywords

Dışa Açıklık,Cari Açık, Eş-bütünleşme Analizi

References

ARAS, Osman, N; Mustafa ÖZTÜRK ve Eren ERDOĞAN (2012), “Türkiye‟nin Cari Açık Sorunu ve Soruna Çözüm Noktasında Yeni Yatırım Teşvik Sisteminin Değerlendirmesi”, Ekonomi Bilimleri Dergisi, Vol 4(1); 1-14. BAI, Jushanand MultipleStructuralChangeModels”, Journal of AppliedEconometrics, Vol 18; 1- 22.
BARISITZ, Stephan (2003), “TheTransformation of theRomanian Financial andBankingSector”, Financial Stability Report, Vol 7; 88-797.
BAYRAKTUTAN, Yusuf ve Işıl DEMİRTAŞ (2011), “Gelişmekte Olan Ülkelerde Cari Açığın Belirleyicileri: Panel Veri Analizi”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (22) Sayı:2, ss.1-28.
BERBER, Metin ve Serdar KURT (2008), “Türkiye‟de Dışa Açıklık ve Ekonomik Büyüme”, Atatürk Üniversitesi İİBF Dergisi, Vol 22(2); 57-80.
BOLAT, Süleyman; Murat BELKE ve Ozan ARAS (2011), “Türkiye‟de İkiz Açık Hipotezinin Geçerliliği: Sınır Testi Yaklaşımı”, Maliye Dergisi, Vol 161; 347- 364.
CARRION-I-SILVESTRE, JosepLluis; Dukpa KIM and Pierre PERRON (2009), “GLS-BasedUnitRootTestswithMultipleStructural BoththeNullandtheAlternativeHypotheses”, EconometricTheory, Vol 25; 1754- 1792. Breaks Under
CORSETTI, Giancarlo; Paolo PESENTI andNouriel ROUBINI (1999), “PaperTigers? A Model of theAsianCrisis”, EuropeanEconomicReview, Vol 43(7); 1211-1236. DICKEY, David A andWayne
A FULLER (1979), “Distribution of

theEstimatesforAutoregressive Time Series with a UnitRoot”, Journal of
theAmerican Statistical Association, Vol 74; 427-431. DYMSKI, Gary A (2009),
“WhyTheSubprimeCrisis is Different: A
MinskyianApproach”, Cambridge Journal of Economics, Vol 34(2); 239-255.
EDWARDS, Sebastian (1998), “Openness, Productivity andGrowth : What Do WeReallyKnow?”, EconomicJournal, Vol 108; 383-398.
ENDERS, Walter (1995), AppliedEconometric Time Series, 1 st Edition, New York: Wiley.
ENDERS, Walter (1996), RatsHandbookforEconometric Time Series, John WilleyandSongInc.
ENGLE, Robert F and C. W. J. GRANGER (1987), “Co-Integration andErrorCorrection: Represention, estimationandTesting”, Econometrica, Vol 55(2); 251-276.
ESFAHANI, Hadi S (2005), “Searchingfort he (dark) ForcesBehindProtection”, Oxford EconomicPapers, Oxford UniversityPress, Vol 57(2); 283-314.
ESTEVE, Vicenteand Francisco REQUENA (2006), “A Cointegration Analysis of Car AdvertisingandSales Data in thePresenceofStructuralChange”, International Journal of theEconomics of Business, Vol 13(1); 111-128.
FREUND, Caroline (2000), “CurrentAccountAdjustment in IndustrializedCountries”, Board of Governers of the FED International Finance, DiscussionPapers, 692.
GRANGER, C.W.J. (1969), “Investigatingcausalrelationbyeconometricandcross- sectionalmethod”, Econometrica, Vol 37; 424-438.
GRANGER, C. W. J and P NEWBOLD (1974), “SpuriousRegressions in Econometrics”, Journal of Econometrics, Vol 2(2); 111-120.
GREENAWAY, David andChris MILLER (1993), TradeandIndustrialPolicy in DevelopingCountries: A Manual of Policy Analysis, MacMillan, London. GREGORY, Allan W and Bruce in ModelsWithRegimeShifts”, “Residual- BasedTestsforCointegration Econometrics, Vol 70(1); 99-126. Journal of
GROSSMAN, Gene M andElhanan HELPMAN (1992), InnovationandGrowth in the Global Economy, MIT Press: Cambridge MA.
GUJARATI, Damodar N (1999), Basic Econometrics, McGraw Hill.3rd Edition, Literatür Yayınları: İstanbul..
IMF (2009), LessonsforMonetaryPolicyFromAssetPriceFluctuation, Chapter3 in World Economic Outlook, October.
Işık, Nihat (2005), “Açık Ekonomilerde Para Politikası ve Üretim İlişkisi: Bir Uygulama”, Gazi Üniversitesi İİBF.Dergisi, Vol 7(1); 19-27. JOHANSEN,
SorenandKatarina JUSELIUS (1990), “Maximum Application
LikelihoodEstimationAndInference
totheDemandfor Money”, Oxford Bulletin of EconomicandStatistics, Vol 52; on 169-210. Cointegrationwith
JOHANSEN, Soren (1988), “Statistical Analysis of CointegrationVectors”, Journal of EconomicDynamicand Control, Vol 12; 231-254.
JOHNSTON, Jackand John DINARDO (1997), EconometricMethods. Newyork: 4th Edition McGraw -Hill. JUNG, WooandPeyton J MARSHALL (1985), of GrowthandCausalityInDevelopingCountries”, Economics, Vol 18(1); 1-12. Journal Development
KAMARUDDİN, Rohana ve JUSOFF, Kamaruzaman (2009), “An ARDL Approach in FoodandBeveragesIndustryGrowthProcess in Malaysia”, International Business Research, Vol.2, No.3
KASA, Kenneth (1998), “BorrowingConstraintsandAsset Market Dynamics: EvidenceFromPaciŞcBasin”, Federal Reserve Bank of San Francisco EconomicReview, Vol 3; 17-28.
KAVCIOĞLU, Şahap (2012), “Kriz dönemleri sonrasında Türk bankacılık sektöründe kredi analizi (2002-2011 dönemi)”, Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, Vol 3(6); 22-39.
KIRAN, Burcu ve Burak GÜRİŞ (2011), “Türkiye‟de Ticari ve Finansal Dışa Açıklığın Büyümeye Etkisi: 1992-2006 Dönemi Üzerine Bir İnceleme”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol 11(20); 69-80.
KIYOTAKI, Nobuhiroand John MOORE (1997), “CreditCycles”, Journal of PoliticalEconomy, Vol 105(2); 211-248.
KRUGMAN, Paul (1998), “WhatHappenedtoAsia”, İnternet Adresi: http://www. bresserpereira.org.br/Terceiros/Cursos/Krugman-WhatHappenToAsia.pdf. Erişim Tarihi: 12.10.2011. KUNIEDA,
TakumaandAkihisa SHIBATA (2005),
“CreditConstraintsandtheCurrentAccount: A Test FortheJapaneseEconomy”,
Journal of International Money and Finance, Vol 24; 1261-1277.
KUNT, Demirgüç, A. andEnrica DETRAGIACHE (1997), “TheDeterminants of BankingCrises: WorkingPaper, No: 106. IMF LEE, Junsooand Mark C. STRAZICICH (2003), “Minimum LagrangeMultiplierUnitRoot Test WithTwoStructural Breaks”, TheReview of EconomicsandStatistics, Vol 85(4); 1082-1089.
LI, Kui-Wai (2006), “Impact of OpennessandIndigenousFactors on GrowthAmong World Economics”, City University of Hong Kong Presented in ASSC Vietnam, pp.22-23.
LUMSDAINE, Robin L. and David H. PAPELL (1997), “Multiple Trend Breaks andTheUnitRootHypothesis”, TheReview of EconomicsandStatistics, Vol 79; 212-218.
MAKİ, Daiki (2012), “TestsForCointegrationAllowingFor an UnknownNumber of Breaks”, EconomicModelling, Vol 29(5); 2011-2015.
MILLER, StephenandMukti P. UPADHYAY (2000), “TheEffects of Openness, TradeOrientationand Human Capital on Total Factor Productivity”, Journal of Development Economics, Vol 63; 399-423. MORENO, Ramon (2007),
“ExperiencesWithCurrentAccountDeficits in
SoutheastAsia. WorkingPapers Central Bank of Chile: No: 452, Central Bank of Chile.
NARAYAN, Paresh K. andRusell SMYTH (2006), “WhatDetermines Migration FlowsfromLow-Incometo High IncomeCountries? An EmpiricalInvestigation of Fiji-U.S. Migration 1972-2001”, ContemporaryEconomicPolicy, Vol 24(2); 332-342.
NG, Serenaand Pierre PERRON (2001), “LagLengthSelectionandthe Construction of UnitRootTestswithGood Size andPower”, Econometrica, Vol 69; 1519-1554. OUANES,
AbdesatarandSubhashMadhav THAKUR (1997), IMF,
MacroeconomicAccountigand Washington. Analysis in
TransitionEconomies,
PAASCHE, Bernhard (2001) “CreditConstraintsand International Financial Crises” Journal of MonetaryEconomics, Vol 48; 623-650.
PEKER, O. ve Hakan HOTUNLUOĞLU (2009), “Türkiye‟de Cari Açığın Nedenlerinin Ekonometrik Analizi”, Atatürk Üniversitesi İİBF Dergisi, Vol 23(3); 221-235.
PEKER, Osman (2009), “Türkiye‟de Cari Açık Sürdürülebilir mi? Ekonometrik Bir Analiz”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol 17(1); 164- 174. PERRON, Pierre (1989) “The andTheUnitRootHypothesis”, Econometrica, Vol 57(2); 1361-1401. Great Crash, TheOilPriceShock,
PERRON, Pierre (1997), “FurtherEvidence on Breaking Trend Functions in MacroeconomicVeriables”, Journal of Econometrics, Vol 80; 355-385.
PESARAN, Hashem M; Yongcheol SHIN and Richard J. SMITH (2001), “BoundsTestingApproachestothe Analysis of Level Relationships”, Journal of AppliedEconometrics, Vol 16; 289-326.
PFAFFERMAYR, Michael (1996), “ForeignOutward Direct InvestmentandExports in AustrianManufacturing: WeltwirtschaftlichesArchiv, No 132/3; 501-552.
SubstitutesorComplements?,”
PHILLIPS, Peter C. B. and PERRON Pierre (1988), “Testingfor a UnitRoot in Time Series Regression,” Biometrika, Vol 75; 335–346. RODRIGUEZ, Francisco andDani “TradePolicyandEconomicGrowth: A Skeptic‟sGuidetotheEvidence”, NBER RODRİK (2000), WorkingPaper http://www.nber.org/papers/w7081. Erişim Tarihi: 11.05.2012. Cambridge, MA:NBER. İnternet Adresi:
ROMER, Paul. M. (1990). “EndogenousTechnologicalChange”, Journal of PoliticalEconomy, Vol 98; 71-102.
SAÇIK, Sinem Y. (2009), “Büyümenin Bir Kaynağı Olarak Ticari Açıklık”, Selçuk Üniversitesi İİBF Dergisi, Vol 11(17); 525-546.
SHAZBAZ, Muhammad, LEAN, HooiHooi ve SHABBİR Shahbaz (2012), “EnvironmentalKuznetsCurveHypothesis CointegrationandGrangerCausality”, RenewableandSustainableEnergyReviews, Vol; 16(5), 2947-2953. in Pakistan:
STOCK, James and, Mark. W. WATSON (1993), “A Simple Estimator of CointegratingVectors in HigherOrderIntegratedSystems”,.Econometrica, Vol 61(4); 783-820.
TAYLOR, M. Scott (1994), “Once-offandContinuingGainsFromTrade”, Review of EconomicStudies, Vol 61; 589.601.
TCMB (2010), “Finansal İstikrar Raporu”, Sayı: 11, İnternet Adresi: www.tcmb.gov.tr. Erişim Tarihi: 11.05.2011.
TELETAR, Erdinç (2011), “Türkiye‟de Cari Açık Belirleyicileri ve Cari Açık - Krediler ilişkisi Bankacılar Dergisi”, Vol 78; 22-35.
TREHAN, Bharatand Carl. E. WALSH (1991), “TestingIntertemporal Budget Applications Constraints: andCurrentAccountDeŞcits”, Journal of Money, CreditandBanking, Vol 23(2); 206-223. to U. S. Federal Budget
TORNELL, Aaron (1999), “Common Fundamentals in theTequilaandAsianCrises”, NBER WorkingPaper, No: 7139.
YOUNG, Alwyn (1991), “Learning byDoingandtheDynamicEffects of International Trade”, QuarterlyJournal of Economics, Vol 106; 396-406.
ZIVOT, Ericand Donald W. K. ANDREWS (1992), “FurtherEvidence on the Great Crash, theOil-PriceShockandtheUnit-RootHypothesis”, Journal of Business EconomicStatistics, Vol 10(3); 251-270.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Mehmet Mercan

Publication Date

April 24, 2015

Submission Date

September 20, 2013

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2015 Volume: 16 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA29SR79DA

Cite

RIS / Bibtex

APA

Mercan, M. (2015). TÜRKİYE’DE TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 16(1), 1-24. https://izlik.org/JA29SR79DA

AMA

1.Mercan M. TÜRKİYE’DE TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2015;16(1):1-24. https://izlik.org/JA29SR79DA

Chicago

Mercan, Mehmet. 2015. “TÜRKİYE’DE TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ”. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi 16 (1): 1-24. https://izlik.org/JA29SR79DA.

EndNote

Mercan M (April 1, 2015) TÜRKİYE’DE TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 16 1 1–24.

IEEE

[1]M. Mercan, “TÜRKİYE’DE TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ”, Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, vol. 16, no. 1, pp. 1–24, Apr. 2015, [Online]. Available: https://izlik.org/JA29SR79DA

ISNAD

Mercan, Mehmet. “TÜRKİYE’DE TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ”. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 16/1 (April 1, 2015): 1-24. https://izlik.org/JA29SR79DA.

JAMA

1.Mercan M. TÜRKİYE’DE TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2015;16:1–24.

MLA

Mercan, Mehmet. “TÜRKİYE’DE TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ”. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, vol. 16, no. 1, Apr. 2015, pp. 1-24, https://izlik.org/JA29SR79DA.

Vancouver

1.Mehmet Mercan. TÜRKİYE’DE TİCARİ DIŞA AÇIKLIĞIN CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi [Internet]. 2015 Apr. 1;16(1):1-24. Available from: https://izlik.org/JA29SR79DA