TÜRKİYE’DE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ
Öz
Cari hesap dengesi, bir ülkenin makroekonomik istikrarı ve refahı için önemli göstergelerden birisidir. Buna karşın cari açık son yıllarda Türkiye ekonomisinin kronik bir sorunu haline gelmiştir. Bu çalışmada Granger nedensellik testi, etki-tepki ve varyans ayrıştırma analizleri kullanılarak Türkiye’de 2000:Q4-2013:Q3 döneminde cari işlemler dengesi ile ekonomik büyüme, enflasyon, reel efektif döviz kuru, doğrudan yabancı yatırım girişleri, ham petrol fiyatları, portföy yatırımları, kamu brüt toplam borç stoku, ihracatın ithalatı karşılama oranı ve Borsa İstanbul 100 endeksi arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma sonucunda kamu brüt toplam borç stoku, reel efektif döviz kuru, portföy yatırımları, ihracatın ithalatı karşılama oranı ve Borsa İstanbul 100 endeksinin cari işlemler dengesinin Granger nedeni olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca cari işlemler dengesindeki değişimin %78,6’sının, doğrudan yabancı yatırım girişleri, portföy yatırımları, ham petrol fiyatları ve kamu brüt toplam borç stoku tarafından açıklandığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
References
- AGAYEV, Seymur (2013), “Eski Sovyet Ülkelerinde Cari Hesap Dengesi Belirleyicileri ve Petrol Zenginliğinin Neden Olduğu Farklılıklar”, Ege Akademik Bakış, Cilt:13, Sayı:3; 351–365.
- AKRAM, Muhammad (2011), Do Crude Oil Price Changes Affect Economic Growth of India, Pakistan and Bangladesh?, Economics D-Level Thesis, Högskolan Dalarna.
- ALEXANDER, Sidney S. (1952), “Effects of a Devaluation on a Trade Balance”, International Monetary Fund (IMF), Staff Papers 2; 263–278.
- ARISTOVNIK, Aleksander (2007), “Short- and Medium-Term Determinants of Current Account Balances in Middle East and North Africa Countries”, William Davidson Institute, Working Paper Number 862; 1–22.
- Bank For International Settlements-BIS (Uluslararası Ödeme Bankası), İnternet Adresi: www.bis.org, Erişim Tarihi: 18.10.2013.
- BARNES, Sebastian; Jeremy LAWSON ve Arthur RADZIWILL (2010), “Current Account Imbalances in the Euro Area: A Comparative Perspective”, OECD Economics Department, Working Paper No.826; 1–18.
- BAYRAKTUTAN, Yusuf ve Işıl DEMİRTAŞ (2011), “Gelişmekte Olan Ülkelerde Cari Açığın Belirleyicileri: Panel Veri Analizi”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 22, Sayı 2; 1–28.
- BICKERDIKE, C. F. (1920), “The Instability of Foreign Exchanges”, The Economic Journal, Vol. 30, No. 117; 118-122.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
-
Publication Date
February 21, 2014
Submission Date
February 21, 2014
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2014 Volume: 15 Number: 1