Türkiye’de Finansal Gelişmenin Gelir Eşitsizliği Üzerindeki Etkisi: Farklı Gelir Grupları için Mukayeseli Bir Analiz

Gelir eşitsizliği, günümüzde yalnızca gelişmekte olan ülkelerin değil, gelişmiş ülkelerin de karşı karşıya kaldığı en temel ekonomik sorunlardan biridir. Sadece ekonomik değil aynı zamanda önemli sosyal sorunlara da yol açan gelir eşitsizliği, pek çok faktörden etkilenen çok boyutlu bir konudur. Gelir eşitsizliğini etkileyen önemli faktörlerden biri de ülkelerin finansal gelişmişlik düzeyidir. Bu çalışmada Türkiye’de finansal gelişmenin gelir eşitsizliği üzerindeki etkisi 1987-2019 dönemi yıllık verileri kullanılarak ARDL (Autoregressive Distributed Lag) sınır testi yöntemiyle incelenmiştir. Finansal gelişmeyi temsilen Uluslararası Para Fonu (International Monetary Fund-IMF) tarafından geliştirilen finansal gelişme endeksi, gelir eşitsizliğini temsilen ise üst, orta ve alt gelir grubunun milli gelirden aldığı paylar kullanılmıştır. Analizler sonucunda, finansal gelişmeye bağlı olarak en yüksek gelir grubunun gelirden aldığı pay artarken, orta gelir grubunun gelirden aldığı payın azaldığı belirlenmiştir. En düşük gelir grubunun gelirden aldığı pay ile finansal gelişme arasında ise eşbütünleşme ilişkisinin varlığı tespit edilememiştir. Analiz bulguları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, sonuçlar Türkiye’de finansal gelişmenin gelir eşitsizliğini arttırdığına işaret etmekte ve pozitif doğrusal hipotezi destekleyen kanıtlar içermektedir.

Nowadays, income inequality is one of the most fundamental economic problems faced by not only developing countries but also developed countries. Income inequality, which causes not only economic but also important social problems, is a multidimensional issue affected by many factors. One of the important factors affecting income inequality is the level of financial development of countries. In this study, the effect of financial development on income inequality in Turkey was examined by using ARDL (Autoregressive Distributed Lag) bound test method using annual data for the period 1987-2019. The financial development index developed by the International Monetary Fund (IMF) was used to represent financial development, and the shares of upper, middle and lower income groups from the national income were used to represent income inequality. As a result of the analysis, it was determined that while the share of the highest income group from income increased depending on financial development, the share of the middle income group from income decreased. The existence of a cointegration relationship between the share of the lowest income group from the income and financial development could not be determined. When the analysis findings are evaluated as a whole, the results indicate that financial development increases income inequality in Turkey and contain evidence supporting the positive linear hypothesis.