Research Article

BRICS-T Ülkelerinde Adaptif Piyasa Hipotezi: Jeopolitik Risklerin Dinamik Etkileri ve Piyasa Tahmin Edilebilirliği

Volume: 26 Number: 2 April 30, 2025
TR EN

BRICS-T Ülkelerinde Adaptif Piyasa Hipotezi: Jeopolitik Risklerin Dinamik Etkileri ve Piyasa Tahmin Edilebilirliği

Öz

Bu çalışma, BRICS-T ülkelerinin (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye) finansal piyasalarını, Adaptif Piyasa Hipotezi (APH) çerçevesinde analiz ederek piyasa etkinliğinin zamanla değişen dinamiklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kasım 1997 - Kasım 2024 dönemine ait aylık borsa endeksi verileri kullanılarak APH, Genelleştirilmiş Spektral (GS) testi, Otomatik Portmanteau (AQ) testi ve Wild-Bootstrap Otomatik Varyans Oranı (WBAVR) testi ile sınanmıştır. Zamana bağlı adaptif davranışları incelemek için kayan pencereler tekniği uygulanmış ve APH’nin farklı dönemlerdeki adaptif piyasa özelliği sergileyip sergilemediği test edilmiştir. Ayrıca, jeopolitik risklerin piyasaların tahmin edilebilirliği üzerindeki etkileri doğrusal olmayan modelleme yapabilen ve makine öğrenimine dayalı bir yöntem olan KRLS (Kernel Regularized Least Squares) ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, tüm dönemler baz alındığında hiçbir ülkenin adaptif piyasa özelliği göstermediği tespit edilmiştir. Ancak, kayan pancereler yöntemiyle ele alındığında brezilya ve Rusya 2008-2011 arasında güçlü, Hindistan 2006’da çok sınırlı, Çin 2014 ve 2015’te güçlü, Türkiye 2003,2007,2011’de çok sınırlı; 2023 ve 2024’te güçlü adaptif piyasa özelliği sergilemiştir. Güney Afrika’nın hiçbir dönemde adaptif piyasa özelliği sergilemediği görülmektedir. Ayrıca, KRLS dinamik olmayan sonuçları, Jeopolitik risklerin brezilya borsa tahmin edilebilirliğini artırdığını, diğer tüm ülkelerin borsa tahmin edilebilirliğini azalttığını ortaya çıkarmaktadır. Çalışmada, KRLS dinamik sonuçları ile jeopolitik risklerin marjinal etkilerinin ülke borsaları üzerindeki etkisi ortaya çıkarılmakta ve bu sonuçlara göre politika önerileri sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

The author(s) acknowledge that they received no external funding in support of this research.

Ethical Statement

It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited

Thanks

The author(s) sincerely thank the editorial board and reviewers for their valuable time, insightful feedback, and constructive suggestions, which have significantly contributed to enhancing the quality of this manuscript.

References

  1. Adnan, M., Rasheed, M. H., Maqbool, Z., & Tariq, S. (2023). Adaptive Vs Efficient: A Comparative Analysis of Stock and Foreign Exchange Markets in Pakistan. Journal of Asian Development Studies, 12(3), Article 3. https://poverty.com.pk/index.php/Journal/article/view/156
  2. Akbar, M., Ullah, I., Ali, S., & Rehman, N. (2024). Adaptive market hypothesis: A comparison of Islamic and conventional stock indices. International Review of Economics & Finance, 89, 460-477. https://doi.org/10.1016/j.iref.2023.06.020
  3. Aleknevičienė, V., Klasauskaitė, V., & Aleknevičiūtė, E. (2022). Behavior of calendar anomalies and the adaptive market hypothesis: Evidence from the Baltic stock markets. Journal of Baltic Studies, 53(2), 187-210. https://doi.org/10.1080/01629778.2021.1990094
  4. Ayteki̇n, S., & Doğan, S. (2023). Testing the Adaptive Market Hypothesis in Equity Markets in Global Financial Crisis Periods: An Application on Borsa Istanbul Indices. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 8(21), 377-402. https://doi.org/10.25204/iktisad.1208721
  5. Bhuyan, B., Patra, S., & Bhuian, R. K. (2020). Market Adaptability and Evolving Predictability of Stock Returns: An Evidence from India. Asia-Pacific Financial Markets, 27(4), 605-619. https://doi.org/10.1007/s10690-020-09308-2
  6. Box, G. E. P., & Pierce, D. A. (1970). Distribution of Residual Autocorrelations in Autoregressive-Integrated Moving Average Time Series Models. Journal of the American Statistical Association, 65(332), 1509-1526. https://doi.org/10.1080/01621459.1970.10481180
  7. Burhan, H. A., & Acar, E. (2021). Adaptive Market Hypothesis and Return Predictability: A Hidden Markov Model Application in Borsa Istanbul. Sosyoekonomi, 29(48), Article 48. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2021.02.02
  8. Caldara, D., & Iacoviello, M. (2022). Measuring Geopolitical Risk. American Economic Review, 112(4), 1194-1225. https://doi.org/10.1257/aer.20191823

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Finance , Finance and Investment (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2025

Submission Date

December 12, 2024

Acceptance Date

February 2, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 26 Number: 2

APA
Karaca, C. (2025). BRICS-T Ülkelerinde Adaptif Piyasa Hipotezi: Jeopolitik Risklerin Dinamik Etkileri ve Piyasa Tahmin Edilebilirliği. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 26(2), 421-441. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1600181

Cumhuriyet University Journal of Economics and Administrative Sciences is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).