Araştırma Makalesi

BRICS-T Ülkelerinde Adaptif Piyasa Hipotezi: Jeopolitik Risklerin Dinamik Etkileri ve Piyasa Tahmin Edilebilirliği

Cilt: 26 Sayı: 2 30 Nisan 2025
PDF İndir
TR EN

BRICS-T Ülkelerinde Adaptif Piyasa Hipotezi: Jeopolitik Risklerin Dinamik Etkileri ve Piyasa Tahmin Edilebilirliği

Öz

Bu çalışma, BRICS-T ülkelerinin (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye) finansal piyasalarını, Adaptif Piyasa Hipotezi (APH) çerçevesinde analiz ederek piyasa etkinliğinin zamanla değişen dinamiklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kasım 1997 - Kasım 2024 dönemine ait aylık borsa endeksi verileri kullanılarak APH, Genelleştirilmiş Spektral (GS) testi, Otomatik Portmanteau (AQ) testi ve Wild-Bootstrap Otomatik Varyans Oranı (WBAVR) testi ile sınanmıştır. Zamana bağlı adaptif davranışları incelemek için kayan pencereler tekniği uygulanmış ve APH’nin farklı dönemlerdeki adaptif piyasa özelliği sergileyip sergilemediği test edilmiştir. Ayrıca, jeopolitik risklerin piyasaların tahmin edilebilirliği üzerindeki etkileri doğrusal olmayan modelleme yapabilen ve makine öğrenimine dayalı bir yöntem olan KRLS (Kernel Regularized Least Squares) ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, tüm dönemler baz alındığında hiçbir ülkenin adaptif piyasa özelliği göstermediği tespit edilmiştir. Ancak, kayan pancereler yöntemiyle ele alındığında brezilya ve Rusya 2008-2011 arasında güçlü, Hindistan 2006’da çok sınırlı, Çin 2014 ve 2015’te güçlü, Türkiye 2003,2007,2011’de çok sınırlı; 2023 ve 2024’te güçlü adaptif piyasa özelliği sergilemiştir. Güney Afrika’nın hiçbir dönemde adaptif piyasa özelliği sergilemediği görülmektedir. Ayrıca, KRLS dinamik olmayan sonuçları, Jeopolitik risklerin brezilya borsa tahmin edilebilirliğini artırdığını, diğer tüm ülkelerin borsa tahmin edilebilirliğini azalttığını ortaya çıkarmaktadır. Çalışmada, KRLS dinamik sonuçları ile jeopolitik risklerin marjinal etkilerinin ülke borsaları üzerindeki etkisi ortaya çıkarılmakta ve bu sonuçlara göre politika önerileri sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu araştırmayı desteklemek için dış fon kullanılmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Teşekkür

Yazar(lar), bu makalenin kalitesini önemli ölçüde artıran değerli zamanları, derinlemesine geri bildirimleri ve yapıcı önerileri için editör kuruluna ve hakemlere içtenlikle teşekkür eder.

Kaynakça

  1. Adnan, M., Rasheed, M. H., Maqbool, Z., & Tariq, S. (2023). Adaptive Vs Efficient: A Comparative Analysis of Stock and Foreign Exchange Markets in Pakistan. Journal of Asian Development Studies, 12(3), Article 3. https://poverty.com.pk/index.php/Journal/article/view/156
  2. Akbar, M., Ullah, I., Ali, S., & Rehman, N. (2024). Adaptive market hypothesis: A comparison of Islamic and conventional stock indices. International Review of Economics & Finance, 89, 460-477. https://doi.org/10.1016/j.iref.2023.06.020
  3. Aleknevičienė, V., Klasauskaitė, V., & Aleknevičiūtė, E. (2022). Behavior of calendar anomalies and the adaptive market hypothesis: Evidence from the Baltic stock markets. Journal of Baltic Studies, 53(2), 187-210. https://doi.org/10.1080/01629778.2021.1990094
  4. Ayteki̇n, S., & Doğan, S. (2023). Testing the Adaptive Market Hypothesis in Equity Markets in Global Financial Crisis Periods: An Application on Borsa Istanbul Indices. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 8(21), 377-402. https://doi.org/10.25204/iktisad.1208721
  5. Bhuyan, B., Patra, S., & Bhuian, R. K. (2020). Market Adaptability and Evolving Predictability of Stock Returns: An Evidence from India. Asia-Pacific Financial Markets, 27(4), 605-619. https://doi.org/10.1007/s10690-020-09308-2
  6. Box, G. E. P., & Pierce, D. A. (1970). Distribution of Residual Autocorrelations in Autoregressive-Integrated Moving Average Time Series Models. Journal of the American Statistical Association, 65(332), 1509-1526. https://doi.org/10.1080/01621459.1970.10481180
  7. Burhan, H. A., & Acar, E. (2021). Adaptive Market Hypothesis and Return Predictability: A Hidden Markov Model Application in Borsa Istanbul. Sosyoekonomi, 29(48), Article 48. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2021.02.02
  8. Caldara, D., & Iacoviello, M. (2022). Measuring Geopolitical Risk. American Economic Review, 112(4), 1194-1225. https://doi.org/10.1257/aer.20191823

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans , Finans ve Yatırım (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

12 Aralık 2024

Kabul Tarihi

2 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karaca, C. (2025). BRICS-T Ülkelerinde Adaptif Piyasa Hipotezi: Jeopolitik Risklerin Dinamik Etkileri ve Piyasa Tahmin Edilebilirliği. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26(2), 421-441. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1600181

Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.