Research Article

Üniversite Personelinin Örgütsel Adalet Algılarını Etkileyen Faktörlerin İncelemesi

Volume: 26 Number: 3 July 25, 2025
EN TR

Üniversite Personelinin Örgütsel Adalet Algılarını Etkileyen Faktörlerin İncelemesi

Öz

Bu çalışma, üniversite çalışanlarının örgütsel adalet algılarını etkileyen faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır. Örgütsel adalet; dağıtımsal, işlemsel ve etkileşimsel adalet olmak üzere üç boyutta ele alınmıştır. Araştırma kapsamında, örgütsel adalet algılarının cinsiyet, yaş, eğitim durumu, hizmet süresi, görev türü (akademik veya idari), kurum türü (özel veya kamu üniversitesi) ve çalışma statüsü (kadrolu, sözleşmeli, işçi, taşeron) gibi demografik ve örgütsel değişkenlere göre nasıl farklılaştığı analiz edilmiştir. Araştırmanın evrenini, Türkiye'nin Ege bölgesindeki kamu ve özel üniversitelerde çalışan akademik ve idari personel oluşturmaktadır. Toplam 560 üniversite çalışanından çevrim içi anket yöntemiyle toplanan veriler, SPSS 26.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve veriler, anket aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, betimsel istatistikler ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, örgütsel adalet algısının cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve üniversitedeki iş pozisyonu gibi demografik değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Ancak, hizmet süresi bakımından işlemsel adalet algısında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Özellikle, 6-10 yıl arası hizmet süresine sahip çalışanların işlemsel adalet algıları, 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip çalışanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca, sözleşmeli çalışanların etkileşimsel adalet algılarının diğer çalışma gruplarına kıyasla daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Özel ve kamu üniversiteleri arasında ise örgütsel adalet algısı açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bu bulgular, örgütlerde adalet algısını güçlendirmek amacıyla şeffaf ve adil süreçlerin teşvik edilmesinin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, örgütsel adalet algısının bireysel faktörlerden ziyade örgütsel süreçler ve yönetim uygulamalarıyla daha güçlü bir ilişki içinde olduğu ortaya çıkmıştır. Yöneticilere, çalışanların katılımını artıracak ve iletişim süreçlerini iyileştirecek politikalar geliştirmeleri önerilmektedir. Gelecekteki araştırmaların, farklı sektörlerde ve uzun dönemli boylamsal tasarımlarla adalet algısının değişimini incelemesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Ethical Statement

It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited. The data used in this study were approved by the Scientific Research and Publication Ethics Committee of Social and Human Sciences at Manisa Celal Bayar University with the approval number 2025/05 and meeting number 21, dated Mach18, 2025.

References

  1. Aryee, S., Budhwar, P. S., & Chen, Z. X. (2002). Trust as a Mediator of the Relationship Between Organizational Justice and Work Outcomes. Journal of Organizational Behavior , 23(3), 267-286. doi:10.1002/job.138
  2. Barclay, L. J., Skarlicki, D. P., & Pugh, S. D. (2005). Exploring the Role of Emotions in Injustice Perceptions and Retaliation. Journal of Applied Psychology, 90(4), 629-643. doi:10.1037/0021-9010.90.4.629
  3. Bentler, P. M. (1990). Comparative Fit Indexes in Structural Models. Psychological Bulletin, 107(2), 238-246.
  4. Beugre, C. D. (1998). Managing Fairness in Organization. Westport: CT: Quorum Books.
  5. Bies, R. J. (2001). Interactional (in) Justice: The Sacred and The Profane. J. Greenberg, & R. Cropanzano içinde, Advances in Organizational Justice (s. 89-118). Stanford: Stanford University Press.
  6. Bies, R. J., & Moag, J. F. (1986). Interactional Justice: Communication Criteria of Fairness. Research on Negotiation in Organizations, 1, 43-55.
  7. Bowen, D. E., & Ostroff, C. (2004). Understanding HRM-Firm Performance Linkages: The Role of the "Strength" of the HRM System. Academy of Management Review, 29(2), 203-221. doi:10.5465/AMR.2004.12736076
  8. Brockner, J., Magner, L. H., Folger, R., Umphress, E., Bos, K. v., Vermunt, R., . . . Siegel, P. (2003). High Procedural Fairness Heightens the Effect of Outcome Favorability on Self Evaluations. Organizational Behavior and Human Decision Processes , 91(1), 51-68. doi:10.1016/S0749-5978(02)00531-9

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 19, 2025

Publication Date

July 25, 2025

Submission Date

April 10, 2025

Acceptance Date

June 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 26 Number: 3

APA
Derelioğlu, S. (2025). Üniversite Personelinin Örgütsel Adalet Algılarını Etkileyen Faktörlerin İncelemesi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 26(3), 470-484. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1673274

Cumhuriyet University Journal of Economics and Administrative Sciences is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).