Araştırma Makalesi

Üniversite Personelinin Örgütsel Adalet Algılarını Etkileyen Faktörlerin İncelemesi

Cilt: 26 Sayı: 3 25 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Üniversite Personelinin Örgütsel Adalet Algılarını Etkileyen Faktörlerin İncelemesi

Öz

Bu çalışma, üniversite çalışanlarının örgütsel adalet algılarını etkileyen faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır. Örgütsel adalet; dağıtımsal, işlemsel ve etkileşimsel adalet olmak üzere üç boyutta ele alınmıştır. Araştırma kapsamında, örgütsel adalet algılarının cinsiyet, yaş, eğitim durumu, hizmet süresi, görev türü (akademik veya idari), kurum türü (özel veya kamu üniversitesi) ve çalışma statüsü (kadrolu, sözleşmeli, işçi, taşeron) gibi demografik ve örgütsel değişkenlere göre nasıl farklılaştığı analiz edilmiştir. Araştırmanın evrenini, Türkiye'nin Ege bölgesindeki kamu ve özel üniversitelerde çalışan akademik ve idari personel oluşturmaktadır. Toplam 560 üniversite çalışanından çevrim içi anket yöntemiyle toplanan veriler, SPSS 26.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve veriler, anket aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, betimsel istatistikler ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, örgütsel adalet algısının cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve üniversitedeki iş pozisyonu gibi demografik değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Ancak, hizmet süresi bakımından işlemsel adalet algısında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Özellikle, 6-10 yıl arası hizmet süresine sahip çalışanların işlemsel adalet algıları, 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip çalışanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca, sözleşmeli çalışanların etkileşimsel adalet algılarının diğer çalışma gruplarına kıyasla daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Özel ve kamu üniversiteleri arasında ise örgütsel adalet algısı açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bu bulgular, örgütlerde adalet algısını güçlendirmek amacıyla şeffaf ve adil süreçlerin teşvik edilmesinin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, örgütsel adalet algısının bireysel faktörlerden ziyade örgütsel süreçler ve yönetim uygulamalarıyla daha güçlü bir ilişki içinde olduğu ortaya çıkmıştır. Yöneticilere, çalışanların katılımını artıracak ve iletişim süreçlerini iyileştirecek politikalar geliştirmeleri önerilmektedir. Gelecekteki araştırmaların, farklı sektörlerde ve uzun dönemli boylamsal tasarımlarla adalet algısının değişimini incelemesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur. Bu çalışmada kullanılan veriler, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Sosyal ve Beşerî Bilimler Kurulu tarafından 18.03.2025 tarihinde, 2025/05 toplantı sayısı ve 21 toplantıda alınan karar sayısı gereği onaylanmıştır.

Kaynakça

  1. Aryee, S., Budhwar, P. S., & Chen, Z. X. (2002). Trust as a Mediator of the Relationship Between Organizational Justice and Work Outcomes. Journal of Organizational Behavior , 23(3), 267-286. doi:10.1002/job.138
  2. Barclay, L. J., Skarlicki, D. P., & Pugh, S. D. (2005). Exploring the Role of Emotions in Injustice Perceptions and Retaliation. Journal of Applied Psychology, 90(4), 629-643. doi:10.1037/0021-9010.90.4.629
  3. Bentler, P. M. (1990). Comparative Fit Indexes in Structural Models. Psychological Bulletin, 107(2), 238-246.
  4. Beugre, C. D. (1998). Managing Fairness in Organization. Westport: CT: Quorum Books.
  5. Bies, R. J. (2001). Interactional (in) Justice: The Sacred and The Profane. J. Greenberg, & R. Cropanzano içinde, Advances in Organizational Justice (s. 89-118). Stanford: Stanford University Press.
  6. Bies, R. J., & Moag, J. F. (1986). Interactional Justice: Communication Criteria of Fairness. Research on Negotiation in Organizations, 1, 43-55.
  7. Bowen, D. E., & Ostroff, C. (2004). Understanding HRM-Firm Performance Linkages: The Role of the "Strength" of the HRM System. Academy of Management Review, 29(2), 203-221. doi:10.5465/AMR.2004.12736076
  8. Brockner, J., Magner, L. H., Folger, R., Umphress, E., Bos, K. v., Vermunt, R., . . . Siegel, P. (2003). High Procedural Fairness Heightens the Effect of Outcome Favorability on Self Evaluations. Organizational Behavior and Human Decision Processes , 91(1), 51-68. doi:10.1016/S0749-5978(02)00531-9

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

19 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

25 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

10 Nisan 2025

Kabul Tarihi

28 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Derelioğlu, S. (2025). Üniversite Personelinin Örgütsel Adalet Algılarını Etkileyen Faktörlerin İncelemesi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26(3), 470-484. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1673274

Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.