MESLEKİ EĞİTİM YOLUYLA İNSAN KAYNAĞI GELİŞTİRME: 3+1 İŞLETMEDE MESLEKİ EĞİTİM MODELİNDE ÖĞRENCİ MEMNUNİYETİ VE ALGILANAN FAYDALARIN İNCELENMESİ

This study investigates the experiences, satisfaction levels, perceived gains, and the contribution of the 3+1 workplace-based vocational education model—implemented for the first time in the vocational schools of a public university—to students’ employability and the development of qualified human resources. Using a mixed-method research design, data were collected from 298 students who participated in the model during the 2024–2025 academic year. Quantitative data were obtained using the 3+1 Applied Education Model Satisfaction Scale and analysed in SPSS through descriptive statistics, Mann–Whitney U, and Kruskal–Wallis tests. Qualitative data were gathered through open-ended questions and analysed using the thematic analysis method with MAXQDA Analytics Pro 2024 software. The findings indicate that students evaluated the model positively, particularly in terms of professional skill development and adaptation to working life. They also reported significant improvements in social skills and interpersonal communication. However, factors such as low wages, the nature of assigned tasks, and the duration of training were found to negatively affect satisfaction. Notably, 34.2% of students received job offers before graduation, and those who either received job offers or chose their institutions because of the 3+1 model reported significantly higher satisfaction levels. In conclusion, the 3+1 workplace-based vocational education model enhances students’ professional and social competencies, contributing to their competitive advantage in the labour market and the development of a skilled human resource base. To strengthen the sustainability and employability-oriented structure of the model, improvements in wage policies, mentorship support, and the alignment of workplace tasks with educational objectives are recommended.

Bu çalışma, bir devlet üniversitesinin meslek yüksekokullarında ilk kez uygulanan 3+1 işletmede mesleki eğitim modeline katılan öğrencilerin deneyimlerini, memnuniyet düzeylerini, algıladıkları kazanımları ve bu modelin istihdam edilebilirliklerine ve insan kaynağının geliştirilmesine katkılarını incelemektedir Karma araştırma deseni kullanılarak, 2024-2025 akademik yılında eğitim modeline katılan 298 öğrenciden veri toplanmıştır. Nicel veriler, 3+1 Uygulamalı Eğitim Modeli Memnuniyet Ölçeği ile toplanarak SPSS yazılımında tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri ile analiz edilmiştir. Nitel veriler, açık uçlu sorular yoluyla elde edilerek MAXQDA Analytics Pro 2024 ile tematik analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular, öğrencilerin modeli özellikle mesleki beceri kazanımı ve iş hayatına uyum açısından olumlu değerlendirdiğini göstermektedir. Ayrıca, sosyal beceriler ve insan ilişkileri alanında önemli gelişmeler kaydedildiği belirtilmiştir. Ancak, düşük ücretler, verilen görevlerin niteliği ve eğitim süresi gibi faktörlerin memnuniyeti olumsuz etkilediği görülmüştür. Öğrencilerin %34,2’sinin mezuniyet öncesinde iş teklifi aldığı belirlenmiştir. Ayrıca, mesleki eğitim sürecinde iş teklifi alan öğrenciler ve 3+1 modeli nedeniyle okul tercihi yapanların memnuniyet seviyelerinin anlamlı derecede daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, 3+1 işletmede mesleki eğitim modeli, öğrencilerin mesleki ve sosyal yeterliklerini geliştirerek iş gücü piyasasında rekabet avantajı kazanmalarına ve nitelikli insan kaynağı geliştirme sürecine katkı sağlamaktadır. Programın sürdürülebilirliğini güçlendirmek için ücret politikalarının iyileştirilmesi, mentorluk desteğinin artırılması ve görev dağılımının eğitim hedefleriyle uyumlu hâle getirilmesi önerilmektedir. Modelin sürdürülebilirliği ve istihdam odaklı yapısının güçlendirilmesi için iyileştirmeler önerilmektedir.