Açılan ve Kapanan Şirket Sayıları ile Muhasebe Meslek Mensubu Sayıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Türkiye Örneği

Mert Baran Tunçel; Yaşar Alptürk

doi:10.37880/cumuiibf.1004446

TR EN

Açılan ve Kapanan Şirket Sayıları ile Muhasebe Meslek Mensubu Sayıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Türkiye Örneği

Öz

Bu çalışmada açılan ve kapanan şirket sayıları ile muhasebe meslek mensubu olarak çalışanların sayıları arasındaki uzun dönemli ilişki araştırılmıştır. Çalışma kapsamında oluşturulan veri seti toplamda 71 birimlik (71 İl) yatay kesit boyutuna ve 11 dönemlik (2010¬¬- 2020) zaman boyutuna ve her seri için toplamda 781 gözlem değerine sahip bir panel veri setidir. TÜRMOB’un il düzeyinde odasının bulunmadığı 10 il (Ağrı, Ardahan, Bayburt, Bingöl, Hakkâri, Iğdır, Kilis, Siirt, Şırnak, Tunceli) çalışma kapsamı dışarısında bırakılmıştır. Seriler arasındaki yatay kesit bağımlılığı Pesaran (2004) tarafından geliştirilen CD testiyle kontrol edilmiştir. Serilere ilişkin homojenlik/heterojenlik durumları Pesaran ve Yagamata (2008) delta (Δ ̃) ve düzeltilmiş delta (Δ ̃_adj) testleriyle incelenmiştir. Serilerin durağanlık durumları, Pesaran (2007) tarafından geliştirilen Cross-sectionally Augmented Dickey Fuller (CADF) testi ile analiz edilmiştir. Son olarak ise seriler arasındaki uzun dönemli ilişki Westerlund ve Edgerton (2007) Panel Lagrange Multiplier (LM) testiyle incelenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre incelenen serilerde yatay kesit bağımlılığının olduğu ve serilerin tamamının heterojen yapıda oldukları görülürken, elde edilen Westerlund ve Edgerton panel eşbütünleşme testi sonuçlarına göre ise serilerin eş bütünleşik yapıda oldukları daha açık bir ifade ile uzun dönemde beraber hareket ettikleri görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

EXAMINING OF THE RELATIONSHIP BETWEEN THE NUMBER OF COMPANIES OPENED AND CLOSED AND THE NUMBERS OF ACCOUNTING PROFESSIONALS: THE CASE OF TURKEY

Abstract

In this study, the long-term relationship between the numbers of companies opened and closed and the number of employees working as professional accountants was investigated. The data set of the study was a panel data set with a total cross-sectional dimension of 71 units (71 provinces) and a time dimension of 11 periods (2010- 2020), and a total of 781 observations for each series. Ten provinces (Ağrı, Ardahan, Bayburt, Bingöl, Hakkâri, Iğdır, Kilis, Siirt, Şırnak, Tunceli) without a provincial chamber of TÜRMOB (the Union of Chambers of Certified Public Accountants Turkey) were excluded from the study. Cross-sectional dependence (CD) between the series was checked using the CD test developed by Pesaran (2004). The homogeneity of the series was tested using the delta (Δ ̃) and corrected delta (Δ ̃_adj) tests reported by Pesaran and Yagamata (2008). The stationary states of the series were analyzed using the Cross-sectionally Augmented Dickey Fuller (CADF) test developed by Pesaran (2007). Finally, the long-term relationship between the series was examined using the Westerlund and Edgerton (2007) Panel Lagrange Multiplier (LM) test. It was found that the series were cointegrated, and they acted together in the long term.

Keywords

Kaynakça

Acar, D. ve Tetik, N. (2019). Genel Muhasebe, (17. bs.). Ankara: Detay Yayıncılık.
Baltagi, B. H. (2008). Forecasting with panel data, Journal of Forecasting, 27(2), 153-173. https://doi.org/10.1002/for.1047
Breusch, T. S., and Pagan, A. R. (1980). The lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics, Review of Economic Studies, 47(1), 239-253. https://doi.org/10.2307/2297111
Çarıkçı, O. (2017). Muhasebe eğitimi almakta olan öğrencilerin muhasebe mesleğine yönelik tutumlarının sektörde çalışma niyetine etkisi, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (76), 221-238. https://doi.org/10.25095/mufad.400232
Çürük, T., Doğan, Z. ve Türk. Z. (2005). Çok uluslu işletmelerin faaliyet gösterdikleri ülkelerde karşılaştıkları muhasebe sorunları, İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, (32), 53-79. https://dergipark. org .tr/ tr/pub/iusiyasal/issue/604/6087
Demir, Y. ve Görür, Ç. (2020). OECD ülkelerine ait çeşitli enerji tüketimleri ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin panel eşbütünleşme analizi ile incelenmesi. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, 0(32), 15-33. https://doi.org/10.26650/ekoist.2020.32.0005
Dinç, E., Abdioğlu, H. ve Büyükşalvarcı, A. (2010). Muhasebe meslek mensuplarının davranışsal değişkenlerinin kazanç düzeyi üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik görgül bir araştırma, Ege Akademik Bakış, 10(4), 1155-1165. https://dergipark.org.tr/tr/pub/eab/issue/39882/473302
Gujarati, D. N. (2004). Basic econometrics (4. ed.). New York: The Mcgraw-Hill Companies.

Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (2021). Kamu gözetimi kurumu tanıtım broşürü. Erişim Adresi: https://kgk.gov.tr/ Dynamic ContentDetail/5276/ Tanıtım-Kitapçıgı
Kandemir, C. ve Kandemir, Ş. (2018). Muhasebe imgesi ve gerçekliği (1. bs.). Ankara: Gazi Kitabevi.
Mauldin, S., Crain, J. L. and Mounce, P. H. (2000). The accounting principles instructor’s influence on students’ decision to major in accounting”, Journal of Education for Business, 75(3), 142-148. https://doi.org/10.1080/08832320 009599005
Özdemir, O. ve Yıldırım, M. (2020). Muhasebe meslek mensuplarının nüfus ve mükellef yoğunluğunun tespitine yönelik bir araştırma, Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(26), 118-135. https://doi.org/10.21076/ vizyoner.652835
Penafort, F. and Ahmad, B. B. (1997). Employers expectations on today's accounting profession: a malaysian case‐study, Asian Review of Accounting, 5(2), 78-97. https://doi.org/10.1108/eb060691
Pesaran, M. H. (2004). General Diagnostic Tests For Cross Section Dependence in Panels (CESIFO Workıng Paper No. 1229). Retrieved from https://www.econstor.eu/bitstream/10419/18868/1/-cesifo1_wp1229.pdf
Pesaran, M. H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross-section dependence, Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265-312. https://doi.org/10.1002/jae.951
Pesaran, M. H., Ullah, A. and Yamagata, T. (2008). A bias adjusted lm test of error cross section independence, The Econometrics Journal, 11(1), 105-127. https://doi.org/10.1111/j.1368-423X.2007.00227.x
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu (1989, 13 Haziran), Resmî Gazete (Sayı: 20194). Erişim Adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/20194.pdf
Şengel, S. (2011). Türkiye’de muhasebe meslek elemanı talebi üzerine bir araştırma”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (50), 167-180. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mufad/issue/35629/396049
Temelli, F. (2019). Muhasebe eğitimi alan öğrencilerin muhasebe mesleği seçiminde etkili olan faktörler: Ağrı İbrahim Çeçen üniversitesi İİBF örneği. Muhasebe ve Finansman Dergisi, Özel Sayı, 141-160. https://doi.org/10.25095/mufad.606010
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği. (2021). Üye istatistikleri. Erişim Adresi: https://turmob.org.tr/istatistikler/
Westerlund, J. and Edgerton, D. L. (2007). A Panel Bootstrap Cointegration Test. Ecomonic Letters, 97(3), 185-190. https://doi.org/10.1016/j.econlet. 2007.03.003
Yardımcıoğlu, M., Büyükşalvarcı, A. ve İyibildiren, M. (2006). Etiksel açıdan yeminli mali müşavirlerin sorumluluklarının konya ili özelinde incelenmesi, Selçuk Üniversitesi Karaman İİBF Dergisi, 2006(2), 170-179. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kmusekad/issue/10226/125759
Yayla, H. E. ve Cengiz, E. (2005). Muhasebe mesleğinin tercih edilmesinde etkili olan faktörlerin belirlenmesine yönelik bir alan çalışması: Karadeniz teknik üniversitesi örneği. Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, 147-168.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mert Baran Tunçel ^*
0000-0001-8554-8080
Türkiye

Yaşar Alptürk
0000-0003-0063-4479
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

4 Ekim 2021

Kabul Tarihi

2 Şubat 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 23 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1004446

IZ

https://izlik.org/JA25MF89KX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tunçel, M. B., & Alptürk, Y. (2022). Açılan ve Kapanan Şirket Sayıları ile Muhasebe Meslek Mensubu Sayıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Türkiye Örneği. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(2), 447-454. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1004446