Türkiye’de Çevresel İnovasyon ve Ar-Ge Harcamalarının Düşük Karbonlu Enerji Tüketimine Etkisi

Dünya çapında kentleşme ve nüfus artışına bağlı olarak enerjiye olan ihtiyaç artmaktadır. İhtiyaç duyulan enerjinin büyük bir kısmının fosil yakıtlardan sağlanması, enerji talebini karşılamada yetersiz kalmakta ve çevre kirliliğini arttırmaktadır. Bu nedenle ülkeler düşük karbonlu enerji olan nükleer ve yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandırmak için arayış içindedirler. Düşük karbonlu enerjiye geçiş, çevresel baskıyı azaltırken enerji arzını artırmaktadır. Enerji ve çevre alanında temiz teknolojilerin geliştirilmesi Ar-Ge faaliyetleri ve inovasyonla gerçekleştirilebilmektedir. Bu çalışmada 1993-2019 dönemi için Türkiye’de çevresel inovasyon ve ar-ge harcamalarının düşük karbonlu enerji (nükleer ve yenilenebilir enerji) tüketimi üzerindeki etkisi Fourier ADL eşbütünleşme ve Fourier Toda-Yamamoto Nedensellik testleri ile araştırılmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre incelenen değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki bulunmamaktadır. Öte yandan çevresel inovasyondan düşük karbonlu enerji tüketimine ve Ar-Ge harcamalarından düşük karbonlu enerji tüketimine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunmaktadır. Kamu Ar-Ge harcamaları ve çevresel inovasyondan düşük karbonlu enerjiye yönelik nedensellik ilişkisinin bulunması, Ar-Ge harcamaları ve çevresel inovasyonun çok yönlü potansiyel etkilerini destekler nitelikte olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye'de düşük karbonlu enerjiye geçişin sağlanabilmesi için kümülatif bir süreç olan çevresel inovasyona ve buna yardımcı olacak Ar-Ge harcamalarına önem verilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda Ar-Ge faaliyetleri ve çevresel inovasyonu teşvik edecek vergi indirimleri, vergi muafiyetleri ve sübvansiyonlar gibi vergi ve harcama politikalarıyla desteklenen kamu politikalarının uygulanması etkili olabilir.

The need for energy is increasing due to urbanization and population growth worldwide. Relying mainly on fossil fuels for energy is inadequate to fulfill energy demands and exacerbates environmental pollution. For this reason, countries are seeking to accelerate the transition to nuclear and renewable energy, which are low-carbon energy. The transition to low-carbon energy increases energy supply while reducing environmental pressure. The development of clean technologies in the field of energy and environment can be achieved through R&D activities and innovation. In this study, the impact of environmental innovation and R&D expenditures on low-carbon energy (nuclear and renewable energy) consumption in Türkiye for the period 1993-2019 is investigated with Fourier ADL cointegration and Fourier Toda-Yamamoto Causality tests. According to the research results, there is no long-run relationship between the variables examined. On the other hand, there is a unidirectional causality relationship from environmental innovation to low-carbon energy consumption and from R&D expenditures to low-carbon energy consumption. The finding of a causal relationship between public R&D expenditures and environmental innovation towards low-carbon energy reveals that it supports the multifaceted potential effects of R&D expenditures and environmental innovation. In order to ensure the transition to low-carbon energy in Türkiye, importance should be given to environmental innovation, which is a cumulative process, and to R&D expenditures that will help this. In this context, the implementation of public policies supported by tax and expenditure policies such as tax reductions, tax exemptions, and subsidies that will encourage R&D activities and environmental innovation can be effective.