Türkiye’nin Evde Bakım Paradoksu: Buurtzorg Modeli Üzerine Bir Politika Değerlendirme Araştırması

Turkey has entered the category of elderly countries with an increase in the elderly population every year, and projections indicate that the rise in the elderly population will continue shortly. With the increasing elderly population of countries, the need for long-term care services is increasing significantly. In Turkey, the demand for long-term care services, seen as a domestic duty, is growing due to the transformation of large families into nuclear families and women’s increased interest in work outside the home. It is clear from the recent documents in Turkey that there is a transformation towards home care and health services for the elderly. However, there were already many problems before this transformation. These problems can be listed as multi-headedness, different approaches, the inability to make evaluations and ratings holistically, and the ineffective use of information technologies. The primary purpose of the research is to analyze the Buurtzorg model being implemented in the Netherlands through the policy (program) evaluation method. This research tries to put forward many solutions to the existing problems in Turkey’s home care system by evaluating the policy (program) of the Buurtzorg model in the Netherlands, which currently has a home care system that has its feet on the ground. The research is based on a triple pillar: system, implementation, and beneficiaries. The document review method was used as a data collection technique. As a result of the research, various policy recommendations were put forward regarding the system, implementation, and beneficiaries.

Türkiye, yaşlı nüfusun her geçen yıl artmasıyla çok yaşlı ülkeler kategorisine geçiş yapmıştır. Ülkelerin artan yaşlı nüfuslarıyla birlikte uzun süreli bakım hizmetlerine olan ihtiyaç önemli ölçüde artmaktadır. Türkiye’de de özellikle kadınlara yüklenen ve aile içi görev olarak görülen uzun süreli bakım hizmetlerine olan talep, geniş ailelerin çekirdek ailelere dönüşmesi ve kadınların ev dışında işlerle daha fazla ilgilenmesi gibi nedenlerle artmaktadır. Türkiye’de son dönemde ortaya konulan belgelerle yaşlıların yerinde bakımı yani evde bakım ve sağlık hizmetlerine yönelik dönüşüm yaşanmakta olduğu açıkça görünmektedir. Ancak hâlihazırda bu dönüşüm öncesi birçok konuda sorunların varlığı açıktır. Araştırmanın temel amacı, Hollanda’da uygulanmakta olan Buurtzorg modelinin politika (program) değerlendirme yöntemiyle analiz edilmesidir. Araştırma ile Türkiye’nin evde bakım sisteminde var olan sorunlarına, mevcut durumda ayakları yere basan bir evde bakım sistemine sahip olan Hollanda’daki Buurtzorg modelinin, politika (program) değerlendirilmesi ile birçok çözüm önerisi ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Araştırma; sistem, uygulama ve yararlanıcılar olmak üzere üçlü bir sacayağı üzerine oturmaktadır. Amaca yönelik olarak veri toplama tekniği olarak doküman incelemesi yönteminden faydalanılmıştır. Araştırmanın sonucunda sistem, uygulama ve yararlanıcılar boyutunda çeşitli politika önerileri ortaya konuşmuştur.