The Effect of Professional Attitude on Motivation with a Strategic Management Perspective: The Mediating Role of Trust

Muhammed Ali Yetgin

doi:10.37880/cumuiibf.1518685

EN TR

The Effect of Professional Attitude on Motivation with a Strategic Management Perspective: The Mediating Role of Trust

Abstract

Employees' professional attitudes, motivation, and trust perceptions should be positive to be more successful and productive in their professions. Based on these research topics, the primary purpose of this study is to measure the effect of the trust mediation role and professional attitudes on the motivation of non-managerial employees working in the provincial units of a public institution in Ankara. The data obtained from 392 employees were analyzed using SPSS and AMOS programs, and structural equation modeling was used. As a result of the findings, it was understood that professional attitude did not have a statistically significant mediating effect on trust, and trust did not have a statistically significant mediating effect on motivation. According to the results obtained, professional attitude had a statistically significant impact on motivation. Increasing the perceptions of human capital, which is the most crucial resource of organizations, such as motivation and attitude towards work, will prevent negative situations such as leaving the organization and burnout syndrome.

Keywords

Stratejik Bir Yönetim Perspektifi ile Mesleki Tutumun Motivasyona Etkisi: Güven’in Aracılık Rolü

Öz

Çalışanların mesleklerinde daha başarılı ve verimli olabilmeleri için mesleki tutumlarının, motivasyonlarının ve güven algılarının olumlu olması gerekmektedir. Bu araştırma konularından hareketle bu çalışmanın öncelikli amacı, Ankara'da bir kamu kurumunun bağlı taşra birimlerinde görev yapan ve yönetici pozisyonunda olmayan çalışanlarının güven aracılığı rolü ile mesleki tutumlarının motivasyon üzerindeki etkisini ölçmektir. Araştırmada 392 çalışandan elde edilen veriler SPSS ve AMOS programları kullanılarak analiz edilmiş ve yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde mesleki tutumun güven üzerinde, güvenin ise motivasyon üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir aracılık etkisinin olmadığı anlaşılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre mesleki tutumun motivasyon üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Örgütlerin en önemli kaynağı olan insan sermayesinin motivasyon ve işe yönelik tutum gibi algılarının artırılması, örgütten ayrılma ve tükenmişlik sendromu gibi olumsuz durumların önüne geçecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Acar, M.C. & Ünverdi, M.S. (2020). Din Görevlilerinin Öz Güven Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Journal of History School, 48, 3500-3526.
Ahmad, I., Said, H., Zeb, A., & ur Rehman, K. (2013). Effects of Professional Attitude of Teachers on their Teaching 2 Performance: Case of Government Secondary School Teachers in 3 Malakand Region, Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan 4. Journal of Educational and Social Research, 3(1), 25-31.
Akpolat, T., & Oğuz, E. (2022). Öğretmenlerin Algıladıkları Örgütsel Güven, Umut ve Motivasyon Düzeyleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi (53), 240-262. https://doi.org/10.53444 /deubefd.1028782
Akkoç, İ., Çalışkan, A., & Turunç, Ö. (2012). Örgütlerde Gelişim Kültürü ve Algılanan Örgütsel Desteğin İş Tatmini ve İş Performansına Etkisi: Güvenin Aracılık Rolü. Yönetim Ve Ekonomi Dergisi, 19(1), 105-135.
Allen, R. E. & Lucero, M. A., & Van Norman, K. L. (1997). An examination of the individual’s decision to participate in an employee involvement program. Group Organization Management, 22(1), 117-143.
Awang, Z. et al. (2015). Parametric and Nonparametric Approach in Structural Equation Modeling (SEM): The Application of Bootstrapping. Modern Applied Science, 9, 58-67.
Bartlett, J. et al. (2001). Organizational Research: Determining Appropriate Sample Size in Survey Research. Information Technology, Learning, and Performance Journal, 19, 43-50.
Bentler, P. & Bonett, D. (1980). Significance tests and goodness-of-fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88, 588-606.

Bidarian, S., & Jafari, P. (2012). The relationship between organizational justice and organizational trust. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 47, 1622-1626.
Biranvand, A., Rafiee, Z., Golshani, M., & Shojaeifard, A. (2022). The Effect of Organizational Trust and Individual Motivation on Tacit Knowledge Transfer of Public Library Staff. Sciences and Techniques of Information Management, 8(3), 341-364. doi: 10.22091/stim.2021.7182.16
Bryk, A. S. & Schneider, B. (2003). Trust in schools: A core resource for school reform. Educational Leadership, 60, 40-45.
Bollen, K. (1990). Overall Fit in Covariance Structure Models: Two Types of Sample Size Effects. Psychological Bulletin, 107/2, 256–259.
Börü, D., İslamoğlu, G., & Birsel, M. (2007). Güven: Bir Anket Geliştirme Çalışması. Öneri Dergisi, 7(27), 49-59. https://doi.org/10.14783/maruoneri.684709
Buelens, M., & Van den Broeck, H. (2007). An analysis of differences in work motivation between public and private sector organizations. Public Administration Review, 67(1), 65-74.
Cengil, M. (2010). Din görevlileri ve Kur’an kursu öğreticilerinin tükenmişlik düzeleri. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 10(1), 79‐101.
Cho, Y. J. & Perry, J. L. (2012). Intrinsic Motivation and Employee Attitudes: Role of Managerial Trustworthiness, Goal Directedness, and Extrinsic Reward Expectancy. Review of Public Personnel Administration, 32(4), 382-406.
Cho, Y. J. & Ringquist, E. (2011). Managerial Trustworthiness and Organizational Outcomes. Journal of Public Administration Research and Theory, 21(1), 53-86.
Colquitt, J., Scott, B., & LePine, J. (2007). Trust, trustworthiness, and trust propensity: A meta-analytic test of their unique relationships with risk-taking and job performance. Journal of Applied Psychology, 92(4), 909–927. https://doi.org/ https://doi.org/10.1037/0021-9010.92.4.909
Çam, O. (1992). Hemşireleri Mesleki Yaşamları Nasıl Etkiliyor? Tükenmişlik Ne Demektir? Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 8 (1) , 60-67.
Demircan, N., & Ceylan, A. (2003). Örgütsel Güven Kavramı: Nedenleri ve Sonuçları. Yönetim Ve Ekonomi Dergisi, 10(2), 139-150.
Dirks, K. T. & Skarlicki, D. P. (2009). The Relationship Between Being Perceived as Trustworthy by Coworkers and Individual Performance. Journal of Management, 35, 136-157.
Dwyer, F.R. & P.H. Schurr, S. (1987). Developing buyer-seller relationships. Journal of Marketing, 51 (2), 11-27.
Erden, A. & Erden, H. (2009). Predicting Organizational Trust Level of School Managers and Teachers at Elementary Schools. Procedi Social and Behavioral Sciences, 1, 2180-2190.
Ergin, C. (1992). Doktor ve hemşirelerde tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin uyarlanması. VII. Ulusal Psikoloji Kongresi. Ed. Rüveyde Bayraktar – İhsan Dağ. Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
Eveleth, L. B. & Stone R. W. (2008) Expectancy Theory and Behavioral Intentions to Use Computer Applications Interdisciplinary Journal of Information, Knowledge, and Management (IJIKM), 3, 135 – 146.
Ferres, N. & Connell, J. & Travaglione, A. (2004). Co-worker trust as a social catalyst for constructive employee attitudes. Journal of Managerial Psychology, 19, 608-622.
Forza, C. & Filippini, R. (1998). TQM Impact on Quality Conformance and Customer Satisfaction: A Causal Model. International Journal of Production Economics, 55 (1), 1–20.
Geiger, M., & Cooper, E. (1996). Using Expectancy Theory to Assess Student Motivation. Issues in Accounting Education, 11(1), 113-129.
Geyskens, I. et al. (1996). The Effects of Trust and Interdependence on Relationship Commitment: A Trans-Atlantic Study. International Journal of Research in Marketing, 13 (4), 303-317.
Griffin, D. K. (2010). A survey of Bahamian and Jamaican teachers' level of motivation and job satisfaction. Journal of Invitational Theory and Practice, 16, 57-77.
Göküş, Ş. (2019). Din Görevlilerinin Örgütsel Güven Düzeyleri ile Mesleki Doyum Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 9(2), 285-309.
Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2014). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Halıcı, M. & Söyük, S., & Gün, İ. (2015). Sağlık Çalışanlarında Örgütsel Güven. Journal of Management and Economics Research, 13(3), 180-198.
Hair, J. et al. (2010). Multivariate Data Analysis. New York: Pearson Education.
Hellriegel, D. et al. (1995). Organizational Behavior. Minneapolis: West Publishing Company.
Heneman, H. G., & Schwab, D. P. (1972). Evaluation of research on expectancy theory predictions of employee performance. Psychological Bulletin, 78(1).
Holm, U. (2002). Empathy and professional attitude in social workers and non‐trained aides. International Journal of Social Welfare, 11(1), 66-75.
Işıkdoğan, D. (2022). Din ve Eğitim Bağlamında Bir Değer Olarak İnsanda Güven Duygusu. Dicle İlahiyat Dergisi, 1, 14-32.
Jawahar, I., & Carr, D. (2007). Conscientiousness and contextual performance: The compensatory effects of perceived organizational support and leader-member exchange. Journal of Managerial Psychology, 22(4), 330-349.
Jarvenpaa, S.L., Knoll, K. and Leidner, D.E. (1998) Is Anybody Out There? Antecedents of Trust in Global Virtual Teams. Journal of Management Information Systems, 14, 29-64.
Jeong, J., Seo, J., & Roh, T. (2020). The Impact of Emotional Leadership on Employees’ Creativity: The Mediation Effect of Organizational Trust and Intrinsic Motivation. Journal of Digital Convergence, 18(6), 177–185. https://doi.org/10. 14400/JDC.2020.18.6.177
Jurkiewicz, C. L., Massey Jr, T. K., & Brown, R. G. (1998). Motivation in public and private organizations: A comparative study. Public Productivity & Management Review, 230-250.
Judge, T. A., Weiss, H. M., Kammeyer-Mueller, J. D., & Hulin, C. L. (2017). Job attitudes, job satisfaction, and job affect A century of continuity and change. Journal of Applied Psychology, 102(3), 356–374. https://doi.org/10.1037/apl00 0 0181
Kaiser, H. F., & Rice, J. (1974). Little Jiffy, Mark IV. Educational and Psychological Measurement, 34(1), 111-117.
Karabekir, M., Akçay, A., & Özhasar, B. (2016). Kamu Çalışanlarının Örgütsel Güven Düzeyleri İle İş Motivasyon Araçları Arasındaki İlişki. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 8(1), 131-139.
Karacelil, S. (2013). Din Eğitiminde Motivasyonun Önemi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(4). https://doi.Org/10.12780/Uusbd206
Kars, M. & İnandı, Y. (2018). Relationship between School Principals’ Leadership behaviors and teachers’ organizational trust. Eurasian Journal of Educational Research, 74, 145-164.
Kaya, M & Nazıroğlu, B. (2008). Din Görevlilerinin Mesleki Tutum ve Motivasyon Düzeylerini Etkileyen Bazı Faktörler. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 26 (27), pp.25-53.
Kline, R. (1998). Structural Equation Modeling. New York: Guilford.
Koç, M. (2013). Modern Bir İmkân Olarak ’Din Hizmetlerinde Kişisel Gelişim Yaklaşımı: Diyanet İşleri Başkanlığı Personeli Üzerine Uygulamalı Bir Model Önerisi. Değerler Eğitimi Dergisi, 11(26), 149-183.
Korkmaz, M. (2010). Yaygın din öğretiminde yeterlik ölçeği geliştirme süreci: Kur’an kursu öğreticileri eğitim-öğretim yeterlikleri ölçeği örneği. S.B.E. Dergisi, 28 (1), 239-256.
Kula Kartal, S. & Mor Dirlik, E. (2016). Geçerlik Kavramının Tarihsel Gelişimi Ve Güvenirlikte En Çok Tercih Edilen Yöntem: Cronbach Alfa Katsayısı. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16 (4), 1865-1879.
Lawler, Edward E. (1994), Motivation in Work Organizations, 1st ed. San Francisco: Jossey-Bass Publishers. Lawler, E. E., & Suttle, J. L. (1973). Expectancy theory and job behavior. Organizational behavior and human performance, 9(3), 482-503.
Linder, P. (1998). Structural Changes in Two Virgin Boreal Forest Stands in Central Sweden over 72 Years. Scandinavian Journal of Forest Research, 13, 451-461.
Maslach, C. & Jackson, S. E. (1981). The Measurement of Experienced Burnout. Journal of Organizational Behavior, 99-113.
Maslow, A. (1943). A Theory of Human Motivation. Psychological Review, 50 (4), 370-396.
Mayer, R. C. & Davis, J. H., & Schoorman, D. (1995). An Integrative Model of Organizational Trust. Academy of Management Review, 20, 709-734.
Mohr, J.J. & Spekman, R.E. (1994). Characteristics of partnership success: Partnership attributes, communication behavior, and conflict resolution techniques. Strategic Management Journal, 15 (2), 135-152. Morgan, R.M. & S.D. (1994). Hunt The commitment–trust theory of relationship marketing. Journal of Marketing, 58 (3), 20-39.
Moorman, C., Zaltman, G. & Deshpande, R. (1992). Relationships between Providers and Users of Market Research: The Dynamics of Trust within and between Organizations. Journal of Marketing Research, 29(3), 314–28.
Mukaka, M. (2012) A Guide to Appropriate Use of Correlation Coefficient in Medical Research. Malawi Medical Journal, 24, 69-71.
Muchinsky, P. (1977). Organizational Communication: Relationships to Organizational Climate and Job Satisfaction. Academic Management Journal, 20, 592-607.
Narayandas, D. & Rangan, K.V. (2004). Building and sustaining buyer-seller relationships in mature industrial markets. Journal of Marketing, 68 (3), 63-77.
Noar, M. S. (2003). The role of structural equation modeling in scale development. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 10(4), 622-647.
Offerman, L. R. (1998). Leading and empowering diverse followers. In (Ed. Hickman, G.R.). Leading organizations: Perspectives for a new era. Sage Publications, Thousand Oaks, CA, pp. 397-403.
Okello, D.R.O. & Gilson, L. (2015). Exploring the influence of trust relationships on motivation in the health sector: a systematic review. Human Resource Health, 13 (16). https://doi.org/10.1186/s12960-015-0007-5
Oliver, R. (1974). Expectancy Theory Predictions of Salesmen’s Performance. Journal of Marketing Research, 11, 243-253.
Özdaşlı, K. & Yücel, S. (2010). Yöneticiye Bağlılıkta Yöneticiye Güvenin Etkisi: Yapısal Eşitlik Modeli ile Bir Analiz. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 67-83.
Özgen, H. & Öztürk, A. & Yalçın, A. (2002). İnsan Kaynakları Yönetimi. Adana: Nobel Yayıncılık.
Pinder, C. C. (1998). Motivation in work organizations. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
Pizam, A. & Lewis, R. (1979), Predicting Career Success and Satisfaction: A Study of Hospitality Graduates. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 20 (3).
Poppo, L. & K.Z. Zhou, S. Ryu (2008). Alternative origins to inter-organizational trust: An interdependence perspective on the shadow of the past and the shadow of the future. Organization Science, 19 (1), 39-55.
Robescu, O., & Iancu, A. G. (2016). The effects of motivation on employees' performance in organizations. Valahian Journal of Economic Studies, 7(2), 49-56.
Rousseau, D. M. & Sitkin, S. B. & Burt, R. S. & Camerer, C. (1998). Not So Different After All: A Cross-Discipline View of Trust. Academy of Management Review. 23(3), 393-404.
Saunders, M. N. (2012). Organizational trust: A cultural perspective. Development and Learning in Organizations: An International Journal, 26(2).
Shahid, A. (2018). Employee Intention to Stay: An Environment Based on Trust and Motivation. Journal of Management Research, 10(4), 58-71. doi: 10.5296/jmr.v10i4.13680
Shockley-Zalabak, P. & Ellis, K. & Winograd, G. (2000). Organizational Trust: What It Means, Why It Matters. Organization Development Journal, 18(4), 35-48.
Suhr, D. (2006). Exploratory or confirmatory factor analysis? 31st Annual SAS Users Group International Conference Proceedings. Cary, NC: SAS Institute Inc. Paper Number: 200-31.
Silver, P. T., Poulin, J. E., & Manning, R. C. (1997). Surviving the bureaucracy: The predictors of job satisfaction for the public agency supervisor. The Clinical Supervisor, 15(1), 1–20. https://doi.org/https://doi.org/10.1300/J001v15n01_01
Singh, K. S., & Meitei, N. N. (2017). Need of professional attitude of teachers towards teaching profession. Research Journal of Philosophy & Social Sciences, 43(2), 58-65.
Singh, U., & Srivastava, K. B. (2016). Organizational trust and organizational citizenship behaviour. Global Business Review, 17(3), 594-609.
Solutions, S. (2019). Correlation. Pearson, Kendall, Spearman). Retrieved April, 16, 2018.
Squire, B. & Cousins, P.D. & Brown, S. (2009). Cooperation and knowledge transfer within buyer-supplier relationships: The moderating properties of trust, relationship duration, and supplier performance. British Journal of Management, 20 (4), 461-477.
Şimşek, Ö.F. (2007). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş. Ankara: Ekinoks Yayınları.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi. “Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Access, 23.05.24. https://www.anayasa.gov.tr
Türköz, T. & Polat, M., & Coşar, S. (2013). Çalışanların Örgütsel Güven ve Sinizm Algılarının Örgütsel Bağlılıkları Üzerindeki Rolü. Yönetim Ve Ekonomi Dergisi, 20(2), 285-302.
Uygur, K. & Arabacı, B. (2019). Lise Öğretmenlerinin Personel Güçlendirme Algıları ile Örgütsel Güven Algıları Arasındaki İlişki: Elazığ İli Örneği. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 744-770. http://dx.doi.org/10. 23891/efdyyu.2019.140.
Walters, G. D. (2011). Black–White Differences in Positive Outcome Expectancies for Crime: A Study of Male Federal Prison Inmates. Journal of Criminal Justice, 39, 192-197.
Wegge, J., et al. (2011). Promoting work motivation in organizations. Journal of personnel psychology. Worthington, R. L., & Whittaker, T. A. (2006). Scale Development Research: A Content Analysis and Recommendations for Best Practices. The Counseling Psychologist, 34, 806-838.
Vroom, V. & Porter, L., & Lawler, E. (2015). Expectancy theories. In Organizational Behavior 1 (pp. 94-113). Routledge.
Yüksel, Z. (2016). Vaizlerin İş Doyumu Ölçeği: Geliştirilmesi, Geçerliği ve Güvenilirliği. Dini Araştırmalar, 19 (20), 225-234. https://doi.org/10.15745/da.95028.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Muhammed Ali Yetgin ^*
0000-0002-8120-4704
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

28 Ekim 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

18 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

2 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 25 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1518685

IZ

https://izlik.org/JA56EG77DK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yetgin, M. A. (2024). The Effect of Professional Attitude on Motivation with a Strategic Management Perspective: The Mediating Role of Trust. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(4), 682-694. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1518685