Araştırma Makalesi

Kültürel Boyutların Aracılık Rolüyle Yenilenebilir Enerji Tüketimi ve Lojistik Performans İlişkisi: Davranışsal ve Kurumsal Bir Yaklaşım

Cilt: 26 Sayı: 4 29 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

Kültürel Boyutların Aracılık Rolüyle Yenilenebilir Enerji Tüketimi ve Lojistik Performans İlişkisi: Davranışsal ve Kurumsal Bir Yaklaşım

Öz

Bu çalışma, 2012–2021 yılları arasında 29 ülkeyi kapsayan örneklem üzerinden, yenilenebilir enerji tüketimi ile lojistik performans arasındaki mikroiktisadi ilişkiye kültürel boyutların aracılık etkisini incelemektedir. Analizde, Hofstede’in kültürel boyutlar teorisi ile Gelfand’ın sıkılık-esneklik (tightness-looseness) yapısal kültür modeli temel alınmış; bu çerçevede davranışsal ve kurumsallaşmış kültürel özelliklerin enerji dönüşüm süreçlerinin lojistik verimliliği üzerindeki koşullayıcı etkileri Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) ile test edilmiştir. Yeşil lojistik literatüründeki genel beklentilerin aksine, bulgular yenilenebilir enerji tüketiminin lojistik performans üzerinde anlamlı ve negatif bir doğrudan etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu durum, enerji dönüşümünün erken aşamalarında karşılaşılan geçişsel sürtünmelere ve operasyonel verimsizliklere işaret etmektedir. Çalışmanın bir diğer önemli bulgusu, kültürün güç mesafesi boyutunun negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir aracılık etkisine sahip olmasıdır. Bu bulgu, hiyerarşik örgüt kültürlerinin yenilenebilir enerjinin lojistik zincirlerine entegrasyonunu yavaşlattığını vurgulamaktadır. Buna karşılık, toplulukçuluk (collectivism) eğilimleri ve kültürel esneklik taşıyan yapıların pozitif aracılık etkileri, yeşil geçiş süreçlerinde davranışsal yakınsama ve kurumsal uyum kapasitesinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, kültürel asimetrilerin mikro düzeyde koordinasyon maliyetlerini, stratejik ataleti ve yeniliklerin benimsenmesini nasıl şekillendirdiğine dair önemli ipuçları sunmaktadır. Bulgular, kültürün üretim fonksiyonunun geleneksel girdileri dışında, örgütsel yapılar ve bilgi işlem kapasitesi üzerinden üretim etkinliğini belirleyen gizli üretim faktörü (latent input) olarak düşünülmesini önermektedir. Bu çalışma, davranışsal iktisat, kurumsal kültür kuramları ve mikro düzeyde sürdürülebilirlik dinamiklerinin modellenmesi konularında disiplinlerarası bir akademik katkı sunmaktadır

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Yazarlar, gönderilen çalışmanın ikincil verilerle yapılmış olması sebebiyle etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar* arasında yer aldığını beyan etmekte ve karşılaşılacak her tür etik ihlalde Sivas Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi’nin hiçbir sorumluluğunun olmadığını, tüm sorumluluğun Sorumlu Yazara ait olduğunu taahhüt etmektedir.

Kaynakça

  1. Acemoglu, D., Aghion, P., Bursztyn, L., & Hemous, D. (2012). The environment and directed technical change. American Economic Review, 102(1), 131–166. https://doi.org/10.1257/aer.102.1.131
  2. Acemoglu, D., & Robinson, J. A. (2013). Why nations fail: The origins of power, prosperity, and poverty. Crown Currency.
  3. Akerlof, G. A., & Kranton, R. E. (2005). Identity and the Economics of Organizations. Journal of Economic Perspectives, 19(1), 9-32. https://doi.org/10.1257/0895330053147930
  4. Apergis, N. & Payne, J. E. (2014a). A time varying coefficient approach to the renewable and non-renewable electricity consumption-growth nexus: evidence from a panel of emerging market economies. Energy Sources, Part B: Economics, Planning, and Policy, 9(1), 101-107. https://doi.org/10.1080/15567249.2013.792400
  5. Apergis, N., & Payne, J. E. (2014b). Renewable energy, output, CO₂ emissions, and fossil fuel prices in Central America: Evidence from a panel vector error correction model. Energy Economics, 42, 226–232. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2014.01.003
  6. Arrow, K. J. (1962). The economic implications of learning by doing. The Review of Economic Studies, 29(3), 155-173. https://doi.org/10.2307/2295952
  7. Awudu, I., & Zhang, J. (2012). Uncertainties and sustainability concepts in biofuel supply chain management: A review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 16(2), 1359-1368. https://doi.org/10.1016/j.rser.2011.10.016
  8. Ballou, R. H., & Srivastava, S. K. (2007). Business logistics/supply chain management: planning, organizing, and controlling the supply chain. Pearson Education India.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi Teorisi (Diğer) , İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

22 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

29 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

10 Nisan 2025

Kabul Tarihi

24 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Saltık, Ö., Bozagaç, F., & Değirmen, S. (2025). Kültürel Boyutların Aracılık Rolüyle Yenilenebilir Enerji Tüketimi ve Lojistik Performans İlişkisi: Davranışsal ve Kurumsal Bir Yaklaşım. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26(4), 634-653. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1673139

Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.