FUZZY SWARA AND FUZZY VIKOR MODEL FOR MRI DEVICE SELECTION

Engin Karakış; Hüseyin Özden

doi:10.37880/cumuiibf.1940457

TR EN

BULANIK SWARA VE BULANIK VIKOR MODELİ İLE MR CİHAZI SEÇİMİ

Öz

Bu çalışma, sağlık yöneticilerine tıbbi teknoloji yatırımları için analitik ve sistematik bir karar destek mekanizması sağlamayı amaçlamaktadır. Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) sisteminin değerlendirilmesi, maliyet, servis ve garanti koşulları, yazılım uyumluluğu, hasta konforu ve teknik performans gibi çelişkili ve belirsiz özelliklerin eş zamanlı analizini gerektiren karmaşık bir karar verme sürecini içerir. Karar vericilerin değerlendirmelerindeki öznelliği ve verilerdeki belirsizlikleri aşmak için bulanık mantık tabanlı bir yaklaşım benimsenmiştir. Bu çalışmanın benzersiz yönü, belirsizlikleri ele almak için uzman görüşleri aracılığıyla geliştirilen kriterler kümesidir. Bu çalışmada, kriter ağırlıklandırması Bulanık SWARA ile gerçekleştirilmiş, ardından Bulanık VIKOR algoritması kullanılarak alternatif değerlendirme yapılmıştır. Kriter ağırlıklarını belirlemek ve alternatifleri değerlendirmek için veriler, alanda çalışan uzman hekimlerin görüşlerine dayalı anketler aracılığıyla derlenmiştir. Analiz sonuçları, görüntü kalitesi, toplam sahip olma maliyeti, servis desteği ve hasta konforunun MRG cihazı seçimini belirleyen en temel parametreler olduğunu ortaya koymuştur. Sağlık kurumlarının sürdürülebilir olması için verimli çalışmak stratejik bir gerekliliktir. Yüksek sermaye yoğunluğu gerektiren yatırımlar arasında yer alan tıbbi görüntüleme cihazlarının tedarik süreçleri, yüksek maliyetleri ve karmaşık teknik özellikleri nedeniyle bilimsel metodolojilere dayalı karar alma mekanizmalarını gerektirmektedir. Bu çalışmada kullanılan Bulanık SWARA ve Bulanık VIKOR yöntemleri, uygulanabilir ve etkili yöntemler olarak önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen Kurum ve Kuruluş Yoktur.

Etik Beyan

Bu çalışma için Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Bilimsel Araştırma Önerisi Etik Değerlendirme Kurulunun 24.09.2025 tarih 18 sayılı kararı ile Pythagorıan Fuzzy Swara And Fuzzy Vıkor Model For Mr Devıce Selectıon isimli araştırmanın etik olarak uygunluğuna oy birliğiyle karar verilmiştir

Teşekkür

İlginize teşekkür ederim. Saygılarımla,

FUZZY SWARA AND FUZZY VIKOR MODEL FOR MRI DEVICE SELECTION

Öz

This study aims to provide healthcare managers with an analytical and systematic decision-support mechanism for medical technology investments. The evaluation of a Magnetic Resonance Imaging (MRI) system involves a complex decision-making process requiring the simultaneous analysis of conflicting and uncertain attributes such as cost, service and warranty conditions, software compatibility, patient comfort, and technical performance. To overcome the subjectivity in decision-makers' evaluations and the uncertainties in data, a fuzzy logic-based approach was adopted. The unique aspect of this study is the set of criteria developed through expert opinions in addressing uncertainties. In this study, criteria weighting was performed with Fuzzy SWARA, followed by an alternative assessment using the Fuzzy VIKOR algorithm. The data for determining criteria weights and evaluating alternatives were compiled through surveys based on the opinions of expert physicians working in the field. Analysis results revealed that image quality, total cost of ownership, service support, and patient comfort are the most fundamental parameters determining MRI device selection. For healthcare institutions to be sustainable, operating efficiently is a strategic requirement. Procurement processes for medical imaging devices, which are among high capital-intensive investments, necessitate decision-making mechanisms based on scientific methodologies due to their high costs and complex technical features. The Fuzzy SWARA and Fuzzy VIKOR methods used in this study are proposed as applicable and effective methods.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

No support was received from any institution or organization for this study.

Etik Beyan

For this study, the Social Sciences Scientific Research Proposal Ethics Evaluation Board, with its decision number 18 dated 24.09.2025, unanimously decided that the research titled "Pythagorean Fuzzy Swara And Fuzzy Vikor Model For Mr. Device Selection" is ethically appropriate.

Teşekkür

Thank you for your interest. Sincerely,

Kaynakça

Akyüz, G. (2011). Bulanık Vikor Yöntemi̇ ile Tedari̇kçi Seçi̇mi̇. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 26(1):197–215. DOI: 10.16951/iibd.18109
Basirat, S., Raoufi, S., Bazmandeh, D., Khamoushi, S. & Entezami, M. (2025). Ranking of AI-Based Criteria in Health Tourism Using Fuzzy SWARA Method. Computer and Decision Making: An International Journal. 2:530–545. DOI: 10.59543/comdem.v2i.13795
Chang, T. H. (2014). Fuzzy VIKOR method: A case study of the hospital service evaluation in Taiwan. Information Sciences, 271, 196-212.
Chen, L.Y. & Wang, T.C. (2009). Optimizing partners’ choice in IS/IT outsourcing projects: The strategic decision of fuzzy VIKOR. Int J Prod Econ. Elsevier; 120(1):233–242. DOI: 10.1016/j.ijpe.2008.07.022
Deveci, M. & Yıldız, A. (2013). Bulanık VIKOR Yöntemine Dayalı Personel Seçim Süreci. Ege Akademik Bakış 13(4):427–436. DOI: 10.21121/eab.2013418077
Domínguez, S. & Carnero MC. (2020). Fuzzy multicriteria modelling of decision making in the renewal of healthcare technologies. Mathematics. 8(6).:1-42 DOI: 10.3390/math8060944
Eghbali-Zarch, M., Tavakkoli-Moghaddam, R., Esfahanian, F., Sepehri M.M. & Azaron, A. (2018). Pharmacological therapy selection of type 2 diabetes based on the SWARA and modified MULTIMOORA methods under a fuzzy environment. Artif Intell Med. Elsevier B.V.;87:20–33. DOI: 10.1016/j.artmed.2018.03.003
Eski̇, Ö. & Uzun Araz, Ö., (2021). İyileştirme Projeleri̇ni̇n Bulanik Vi̇kor Yöntemi̇ İle Değerlendi̇ri̇lmesi̇. Journal of Industrial Engineering 32(3):473–495. Available from: http://orcid.org/0000-0001-5630-6170

Gezmişoğlu, G., Ünlü, A. & Çağıl, G. (2023). Supplier evaluation with factor analysis based hybrid SWARA-VIKOR methods. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University. 38(4):2231–9. DOI: 10.17341/gazimmfd.1106644
Ghoushchi, S.J., Bonab, S.R., Ghiaci, A.M., Haseli, G., Tomaskova, H. & Hajiaghaei-Keshteli M. (2021). Landfill site selection for medical waste using an integrated SWARA-WASPAS framework based on spherical fuzzy set. Sustainability (Switzerland). 13(24):1–19. DOI: 10.3390/su132413950
Gül, S. (2021). Hastane yeri seçiminde nesnel ağırlıklandırmalı sezgisel bulanık VIKOR yöntemi. Endüstri Mühendisliği, 32(2), 177-200.
Ivlev, I., Vacek, J. & Kneppo, P. (2015). Multi-criteria decision analysis for supporting the selection of medical devices under uncertainty. Eur J Oper Res. 247(1):216–228. DOI: 10.1016/j.ejor.2015.05.075
Karaca, M., Demirtaş, Ö. & Delice, Y. (2025). A model proposal for the evaluation of hospital service quality based on fuzzy swara and fuzzy fucom methods. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University. 40(2):1385–1400. DOI: 10.17341/gazimmfd.1533978
Keršuliene, V., Zavadskas, E.K. & Turskis, Z. (2010). Racionalaus ginču̧ sprendimo būdo nustatymas taikant nauja̧ kriteriju̧ svoriu̧ nustatymo metoda̧, pagri̧sta̧ nuosekliu laipsnišku poriniu kriteriju̧ santykinės svarbos lyginimu. Journal of Business Economics and Management. 11(2):243–258. DOI: 10.3846/jbem.2010.12
Köksalmış, G.H., Çalışır, C., Durucu, M. & Çalışır, F. (2018). Selecting an MRI system: A multi criteria decision making model for MRI technicians. International Journal of Business Analytics. 5(3):22–32. DOI: 10.4018/IJBAN.2018070102
Kulak, O., Goren, H.G. & Supciller, A.A. (2015). A new multi criteria decision making approach for medical imaging systems considering risk factors. Applied Soft Computing Journal. Elsevier B.V. 35:931–941. DOI: 10.1016/j.asoc.2015.03.004
Kundu, P., Görçün, Ö.F. & Küçükönder, H. (2022). Medical device selection in private hospitals by integrated fuzzy MCGDM methods: a case study in choosing MRI (Magnetic Resonance Imaging) system. Journal of the Operational Research Society. Taylor & Francis; 73(9):2059–2079. DOI: 10.1080/01605682.2021.1960910
Montevechi, J., Guimaraes, I.F., De Oliveira, M.L.M. & Friend, J.D. (2010). Decision-Making With Multiple Criteria in the Selection of Ultrasonic Scanning System in a Private Hospital in Brazil. International Journal of the Analytic Hierarchy Process. 2(1):14–29. DOI: 10.13033/ijahp.v2i1.70
Opricovic, S. (2011). Fuzzy VIKOR with an application to water resources planning. Expert Syst Appl. Elsevier Ltd; 38(10):12983–12990. DOI: 10.1016/j.eswa.2011.04.097
Özdağoğlu, A., Keleş, M.K, & Yörük Eren, F. (2020). SWARA tabanlı WSM ve CODAS yöntemleri ile biyokimya hormon cihazı seçimi. Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Dergisi. ;10(1):371–396.
Öztürk, F. & Kaya, G.K. (2020). Bulanık Vikor Iile Personel Seçi̇mi̇: Otomoti̇v Yan Sanayi̇nde Uygulama. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji. 8(1):94–108. DOI: 10.29109/gujsc.595288
Rani, P., Mishra, A.R., Krishankumar, R., Ravichandran, K.S. & Gandomi, A.H. (2022). A New Pythagorean Fuzzy Based Decision Framework for Assessing Healthcare Waste Treatment. IEEE Trans Eng Manag. IEEE; 69(6):2915–29. DOI: 10.1109/TEM.2020.3023707
Rani, P., Mishra, A.R., Mardani, A., Cavallaro, F., Štreimikiene, D. & Khan, S.A.R. (2020). Pythagorean fuzzy SWARA-VIKOR framework for performance evaluation of solar panel selection. Sustainability (Switzerland). 12(10):2915-2929. DOI: 10.3390/su12104278
Reyes-Santias, F., Cordova-Arevalo, O., Dominguez, I.B. & Antelo, M. (2023). Factors influencing medical imaging technology uptake by private hospitals. Health Technol (Berl). Springer Berlin Heidelberg; 13(6):937–945. DOI: 10.1007/s12553-023-00774-y
Şen, Z. (2009). Bulanık Mantık İlkeleri ve Modelleme (Mühendislik ve Sosyal Bilimler), Su Vakfı Yayınları
Terzioğlu, M. K., Kurt, E. S., Yaşar, A. & Köken, M. (2022). BİST100-Enerji Sektörü Finansal Performansı: SWARA-VIKOR ve SWARA-WASPAS. Alanya Akademik Bakış. 6(2):2439–2455. DOI: 10.29023/alanyaakademik.1079820
Zadeh, L.A. (1965). Fuzzy Sets.pdf. Vol. 8, Information and Control 1965. p. 338–53.
Zimmermann, H. J. (2001). Fuzzy Set Theory and Its Applications (4th ed.). Springer.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Yöneylem Araştırması

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Engin Karakış ^*
0000-0003-1271-1742
Türkiye

Hüseyin Özden
0000-0002-2786-3805
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

29 Nisan 2026

Kabul Tarihi

15 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1940457

IZ

https://izlik.org/JA59JL78JH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karakış, E., & Özden, H. (2026). FUZZY SWARA AND FUZZY VIKOR MODEL FOR MRI DEVICE SELECTION. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 27(3), 1045-1062. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1940457

AMA

1.Karakış E, Özden H. FUZZY SWARA AND FUZZY VIKOR MODEL FOR MRI DEVICE SELECTION. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2026;27(3):1045-1062. doi:10.37880/cumuiibf.1940457

Chicago

Karakış, Engin, ve Hüseyin Özden. 2026. “FUZZY SWARA AND FUZZY VIKOR MODEL FOR MRI DEVICE SELECTION”. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 27 (3): 1045-62. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1940457.

EndNote

Karakış E, Özden H (01 Temmuz 2026) FUZZY SWARA AND FUZZY VIKOR MODEL FOR MRI DEVICE SELECTION. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 27 3 1045–1062.

IEEE

[1]E. Karakış ve H. Özden, “FUZZY SWARA AND FUZZY VIKOR MODEL FOR MRI DEVICE SELECTION”, Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, c. 27, sy 3, ss. 1045–1062, Tem. 2026, doi: 10.37880/cumuiibf.1940457.

ISNAD

Karakış, Engin - Özden, Hüseyin. “FUZZY SWARA AND FUZZY VIKOR MODEL FOR MRI DEVICE SELECTION”. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 27/3 (01 Temmuz 2026): 1045-1062. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1940457.

JAMA

1.Karakış E, Özden H. FUZZY SWARA AND FUZZY VIKOR MODEL FOR MRI DEVICE SELECTION. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2026;27:1045–1062.

MLA

Karakış, Engin, ve Hüseyin Özden. “FUZZY SWARA AND FUZZY VIKOR MODEL FOR MRI DEVICE SELECTION”. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, c. 27, sy 3, Temmuz 2026, ss. 1045-62, doi:10.37880/cumuiibf.1940457.

Vancouver

1.Engin Karakış, Hüseyin Özden. FUZZY SWARA AND FUZZY VIKOR MODEL FOR MRI DEVICE SELECTION. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 01 Temmuz 2026;27(3):1045-62. doi:10.37880/cumuiibf.1940457