Siyasal ve Kültürel Dönüşümü Ziya Gökalp’in Medeniyet Algısı Üzerinden Değerlendirmek

İnsanlık tarihi boyunca pek çok medeniyet ortaya çıkmış ve ortaya çıkan medeniyetlere ilişkin analizler yapılmıştır. Yapılan bu analizler ve değerlendirmeler kişilerin ya da düşünürlerin hayat algılamalarına bağlı olarak şekillenmiştir. Bu noktada Türk düşünce tarihinde önemli bir mütefekkir olarak ön plana çıkan Ziya Gökalp; Türkleşmek, İslamlaşmak ve Muasırlaşmak temelinde bir medeniyet tahayyülü ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra Türk, Türklük ve Türkçülük mefhumları üzerine pek çok çalışma yapmış, dönemine ve kendisinden sonrakilere ışık tutmuştur. Özellikle kültür kavramı üzerinde duran ve bu kavramı hars olarak kullanmayı tercih eden Gökalp; hars, mefkûre ve medeniyet kavramlarına yeni bir yaklaşım getirmiş ve bu kavramlar üzerinden toplumsal değişime ve siyasal dönüşüme katkı sunmuştur. Zira ortaya koyduğu çalışmalar ve yaklaşımlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde Türk düşünce dünyasında önemli izler bıraktığı görülmektedir. Bu bağlamda ele alınan çalışmada Ziya Gökalp’in biyografisi, kişisel özellikleri, hars ve medeniyet kavramlarına yaklaşımı ele alınacak ve yaşadığı dönemin siyasal ve kültürel yapısı başta olmak üzere sonrasında yaşanan dönüşüm tarihsel bir seyir içerisinde analiz edilecektir.

Throughout human history, many civilizations have emerged and analyses have been made about the civilizations that have emerged. These analyses and evaluations have been shaped depending on the perception of life by individuals or thinkers. At this point, Ziya Gökalp, who came to the fore as an important thinker in the history of Turkish thought, put forward a civilization imagination on the basis of Turkification, Islamization and Modernization. In addition to this, he made many studies on the concepts of Turk, Turkishness and Turkism and shed light on his period and those after him. Gökalp, who especially focused on the concept of culture and preferred to use this concept as hars, brought a new approach to the concepts of culture, ideal and civilization and contributed to social change and political transformation through these concepts. When his studies and approaches are evaluated as a whole, it is seen that he left important traces in the Turkish world of thought. In this context, in this study, Ziya Gökalp's biography, personal characteristics, his approach to the concepts of heritage and civilization will be discussed and the political and cultural structure of the period in which he lived and the transformation that followed will be analyzed in a historical course.