Peşin ve Akreditifli İhracatın Belirleyicileri Üzerine Bir Analiz: Türkiye’nin İhracatından Bulgular

The payment methods used in international trade are of significant importance for the financial flow of the involved parties. When it comes to transferring goods and funds across borders to their new owners, the risks faced by the parties may seem daunting. The use of a letter of credit payment method by banks serves a protective role, enabling the parties to engage in trade more securely. While the expenses linked to this approach are sometimes viewed as challenging for the involved parties, it is considered a significant enabler, particularly in new trade alliances. In fact, exporters' choices are classified in countries' trade statistics based on payment methods. This study aims to uncover the determinants of exports from Türkiye between January 2013 and September 2023, utilizing both cash in advance and letter of credit payment methods. To accomplish this objective, exchange rates and specific inflation indicators, and their causal relationship with export transactions based on payment types was examined using the Toda-Yamamoto causality test. The research findings indicate that exchange rates, inflation, and cash payment variables cause letter of credit payments. Conversely, only the foreign producer price index was identified as a cause for cash-based exports. These findings illustrate that economic indicators, which may pose risks for Turkish exporters, are reasons for important decisions. In light of these findings, recommendations have been made for exporters and policymakers to proceed cautiously in the face of different economic scenarios.

Uluslararası ticarette kullanılan ödeme yöntemleri tarafların finansal akışı için son derece büyük önem taşımaktadır. Söz konusu, malların ve paranın sınırları aşıp yeni sahibine ulaşması olduğunda tarafları bekleyen riskler daha korkutucu gibi görünebilmektedir. Akreditifli ödeme yöntemi ile bankaların üstlendiği koruyucu rol tarafların daha güvenli bir şekilde ticaret yapmasına olanak sağlamaktadır. Bu yöntemin oluşturduğu maliyetler taraflar için zaman zaman problem haline getirilse de özellikle yeni ticaret ortaklıklarında büyük bir kolaylık olarak görülmektedir. Nitekim ihracatçıların yaptıkları seçimler ülkelerin ticaret istatistiklerinde ödeme yöntemlerine göre de sınıflandırılmaktadır. Bu çalışmada Türkiye’den Ocak 2013 ile Eylül 2023 arasında peşin ve akreditifli ödeme yöntemleriyle gerçekleşen ihracatın belirleyicilerini ortaya çıkartmak amaçlanmıştır. Bu amaca istinaden döviz kuru ile bazı enflasyon göstergeleri ele alınarak bu makro ekonomik değişkenlerin ödeme türlerine göre gerçekleşen ihracatların nedeni olup olmadığı Toda-Yamamoto nedensellik testi ile incelenmiştir. Araştırma bulguları özellikle döviz kuru, enflasyon ve peşin ödemeli ihracat değişkenlerinin akreditifli ödemenin nedeni olduğunu göstermektedir. Öte yandan peşin ödemeli ihracatın nedeni olarak ise sadece yurtdışı üretici fiyat endeksi bulunmuştur. Araştırma bulguları göstermektedir ki Türk ihracatçıları için risk olabilecek ekonomik göstergeler önemli kararların nedenidir. Söz konusu bulgulara dayanarak ihracatçılar ve politika yapıcılar için farklı ekonomik durumlar için dikkatli olunması gereken hususlar hakkında öneriler sunulmuştur.