TR
EN
Acil Servise Başvuran Hasta ve Hasta Yakınlarının Aydınlatılmış Onam Düzeyinin Sağlıkta Şiddet Olgusu Üzerine Etkisi
Öz
Aydınlatılmış onam; hastanın sağlığı ve bedeni ile ilgili kendi kararını vermesi ve tedavi sürecine katılmasıdır. Anayasa’nın 17. Maddesinde “Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz” şeklinde yer almıştır. Aydınlatılmış onamın amacı, hastayı bilgilendirmek, tedavi seçenekleri hakkında karar verilmesine yardımcı olmak, tedavinin aşamaları ve muhtemel komplikasyonlar hakkında bilgi vermektir.
Çalışmanın amacı; Acil servise başvuran hasta ve hasta yakınlarının aydınlatılmış onam düzeyinin, sağlıkta şiddet olgusu üzerine etkisini belirlenmeye çalışmaktır. Araştırma evreni; 15 Temmuz- 15 Eylül 2022 tarihler arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi acil servisine başvuran ve çalışmaya katılmak isteyen hasta ve hasta yakınları oluşturmuştur. Hastalar arasından basit tesadüfi örneklem yöntemi kullanılmış 385 hasta veya hasta yakınına ulaşılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 programında değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, sağlık personelleri acil serviste hasta ve hasta yakınlarına yeterli ve gerekli bilgiyi, düzenli olarak verdiğinde hasta ve hasta yakınları sağlık hizmeti sırasında daha sakin bekleyeceği ve sağlık personeline karşı daha saygılı olacakları belirtmişlerdir. Bilgi verilmeme durumunda ise bağırıp çağırma isteği oluştuğu tespit edilmiştir. Hastaların çoğunluğu şiddeti hak arama şekli olarak görmemekte, sağlık personeline karşı şiddeti onaylamamaktadır. Fakat buna rağmen az da olsa katılımcıların bazılarının sağlık personeline şiddet davranışında bulunduğu tespit edilmiştir. Kimse sağlık çalışanına şiddet uygulamak istemiyor fakat o anki acı, korku veya endişenin kontrolün kaybedilmesine neden olduğu düşünülmektedir. Şiddet vakaları, sağlık meslek grubuna talebi azaltırken bu durum sağlık personel sorununa ve sağlık hizmetinin aksamasına neden olmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
yok
Proje Numarası
yok
Teşekkür
Prof. Dr. Fatih BİRTEK hocamıza desteklerinden dolayı içtenlikle teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Aslanova, K., (2017). Sağlık hukuku ders notları (1. Baskı). İstanbul: Aristo Yayınevi.
- Aydemir, İ., Üçlü, R. & Aydoğan, A. (2019). Acil servis personeline göre şiddetin nedenleri. İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi, 83 (1), 19-20. https://doi.org/10.26650/IUITFD.2019.0018
- Budak, S. (2003). Psikoloji sözlüğü (6. Baskı). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
- Çıkman, M. (2016). Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi acil servisine başvuran hastaların yakınlarının acil serviste yaşanan şiddet olayları konusunda davranış -tutumları ve ilişkili faktörler. Tıpta Uzmanlık Tezi, Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Düzce.
- Er, A., Topaç, Ö. & Kaygusuz, S. (2021). Yargıtay-Danıştay-Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında, “Tıbbi müdahaleden kaynaklanan hukuki cezai ve idari sorumluluk” (1.Baskı). Ankara: Adalet Yayınevi.
- Erman, B. (2003). Ceza hukukunda tıbbi müdahalelerin hukuka uygunluğu (1. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
- Hakeri, H. (2019). Aile hekimlerinin rapor düzenleme yükümlülüğü ve uygulamada yaşanan sorunlar. Tıp Hukuku Dergisi, 8 (15), 21-28.
- İlhan, M.N., Çakır, M., Tunca, M.Z., Avcı, E., Çetin, E., Aydemir, Ö., & Bumin, M.A. (2013). Toplum gözüyle sağlık çalışanlarına şiddet: nedenler, tutumlar, davranışlar. Gazi Medical Journal, 24 (1), 5-10.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Politika ve Yönetim (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Serpil Kaya
*
0000-0002-3507-3694
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
29 Nisan 2024
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2024
Gönderilme Tarihi
26 Temmuz 2023
Kabul Tarihi
27 Mart 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 25 Sayı: 2
APA
Kaya, S., & Karagöz, M. B. (2024). Acil Servise Başvuran Hasta ve Hasta Yakınlarının Aydınlatılmış Onam Düzeyinin Sağlıkta Şiddet Olgusu Üzerine Etkisi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(2), 208-226. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1333028
Cited By
Bireylerin Acil Sağlık Hizmetlerine İlişkin Deneyimleri: Nitel Bir Araştırma
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1624569Sağlık Kurumlarında Şiddet ve Çözüm Önerileri: Yöneticiler Üzerine Nitel Bir Araştırma
19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.52835/19maysbd.1736604