Research Article

TÜRK SİVİL HAVA TAŞIMACILIĞI ENDÜSTRİSİNİN REKABET GÜCÜNÜN DEĞERLENDİRİLMESİ

Volume: 24 Number: 2 April 19, 2023
TR EN

TÜRK SİVİL HAVA TAŞIMACILIĞI ENDÜSTRİSİNİN REKABET GÜCÜNÜN DEĞERLENDİRİLMESİ

An Erratum to this article was published on January 31, 2024. http://dergipark.org.tr/en/pub/cumuiibf/article/1413665

Öz

Küreselleşen dünyada serbestleşme sürecinin etkisiyle sivil hava taşımacılığı endüstrisinde önemli gelişmeler yaşanmıştır. Serbestleşme sürecinin havayolu işletmelerinde önemli yapısal dönüşümlere sebep olmasına rağmen, dünyada ve özellikle Türkiye’de bu endüstrinin serbestleşmesinin havayolu taşıyıcılarının rekabet gücü üzerine etkisi halen tam olarak ortaya konulmamıştır. Bu sebeple çalışmada Türk sivil havacılığında yaşanan serbestleşme sürecinin ülke endüstrisinin ve havayolu taşıyıcılarının rekabet güçleri üzerindeki etkisinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma verileri havayolu işletmelerinin 2012-2021 yılları faaliyet raporlarından ve ülke/bölge hava taşımacılığı ticaret verileri Dünya Ticaret Örgütü’nden (DTÖ) derlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda veri analizinde elmas modelinden yararlanılmıştır. İlk olarak, bölgeler arasındaki sivil hava taşımacılığı ticaret yapılarının değerlendirilmesinde açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler (RCA) analizi kullanılmıştır. İkinci olarak, toplam faktör verimliliği (TFV) değişiminin hangi alandan olduğunun tespiti için Malmquist endeks analizi tercih edilmiştir. Son olarak da seçilen havayolu işletmelerinin birim maliyet, gelir ve kar verileri kullanılarak rekabet üstünlüğünün birim bazlı tespiti yapılmıştır. Araştırma sonuçları son 10 yıllık dönemde Türk hava taşımacılığı sektöründe toplam faktör verimliliğinin her yıl yaklaşık %10 arttığı ve bu artışın temel kaynağının teknolojik değişim olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak, çalışma, Türk sivil hava taşımacılığı endüstrisinin dünya ortalaması, Avrupa Birliği ve BRICS ülkeleri karşısında istikrarlı ve güçlü bir rekabet üstünlüğüne sahip olduğunu göstermiştir. Son olarak çalışmada Türkiye’de endüstrinin serbestleşmesinin etkisi tespit edilmiştir. Serbestleşmeden sonra havayolu taşıyıcılarının rekabet gücü olumlu etkilendiği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Acemoglu, D., Laibson, D., & List, J. (2019). Microeconomics (2 ed.). Pearson.
  2. Akiş, E., & Çetin, M. (2016). Comparison of Turkish chemical industry with BRIC countries on the basis of revealed comparative advantages. Istanbul University Econometrics and Statistics e-Journal(24), 40-59.
  3. Akyüz, K. C., Yildirim, İ., Ersen, N., Akyüz, İ., & Memiş, D. (2020). Competitiveness of the forest products industry in Turkey: the revealed comparative advantage index. Drewno: prace naukowe, doniesienia, komunikaty, 62.
  4. American. Faaliyet Raporları. Retrieved 05.04.2022 from https://americanairlines.gcs-web.com/sec-filings
  5. Assadzadeh, A., Behbudi, D., Miyarkolaie, N. F., & Moghadam, H. M. (2013). A study of the revealed comparative advantage in the textile and clothing industries between Iran and Turkey. International journal of economics and finance studies, 5(2), 95-107.
  6. Aydın, A., Byashimov, G., & Yaykaşlı, M. (2014). Karadeniz ülkelerinin rekabet gücü analizi: su ürünleri sektörü örneği. Menba Kastamonu Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, 2(1), 8-13.
  7. Balassa, B. (1965). Trade liberalisation and “revealed” comparative advantage 1. The manchester school, 33(2), 99-123.
  8. Canan, S., & Ceyhan, V. (2016). Total factor productivity change and innovation in farms producing paddy in Bafra District of Samsun, Turkey. Custos e Agronegocıo On Lıne, 12(1), 201-219.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Economics

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 19, 2023

Submission Date

January 29, 2023

Acceptance Date

March 20, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 24 Number: 2

APA
Doğan, M. A., & Doğan, E. M. (2023). TÜRK SİVİL HAVA TAŞIMACILIĞI ENDÜSTRİSİNİN REKABET GÜCÜNÜN DEĞERLENDİRİLMESİ. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 24(2), 266-278. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1243612

Cited By

Cumhuriyet University Journal of Economics and Administrative Sciences is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).