Stokların VUK, TMS 2 ve BOBİ FRS Açısından Karşılaştırılması: Bir Uygulama

Küreselleşme her alanda olduğu gibi sosyal bir bilim olan muhasebe alanında da önemli ihtiyaçlar ortaya çıkarmıştır. İşletmelerde küreselleşmenin etkisiyle hızla değişim gösteren konjonktüre uyum sağlanabilmesi için muhasebe kural ve uygulamalarının düzeltilmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla stoklara ilişkin muhasebe işlemlerinin belirli bir standarda dayandırılması amaçlanmıştır. Stoklar konusu Vergi Usul Kanunu (VUK) Hükümleri, Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) 2, Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı (BOBİ FRS) bölüm 6 kapsamında ele alınmıştır. Çalışmada, öncelikle stokların TMS 2 standardı, VUK ve BOBİ FRS açısından karşılaştırılmasına değinilmiş, düzenlemeler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar üzerinde durulmuştur. Düzenlemelerin genel hatlarıyla uyumlu olmasının yanı sıra bazı temel farklılıkların da olduğu tespit edilmiştir. Bu farklılıkların temelde; stoklar içerisindeki borçlanma maliyetleri ile kur farkları, stok maliyetlerinde yer alan vade farkları, stokların değerlemesi, kapsamına göre maliyet yöntemleri hususlarında olduğu görülmüştür. Çalışmada; TMS 2, VUK ve BOBİ FRS’nin stoklara ilişkin hükümleri karşılaştırılarak aralarındaki temel farklılıklar doğrultusunda TMS 2 standardı, VUK ve BOBİ FRS’nin bir üretim işletmesinin bilanço ve gelir tablosu kalemlerine etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada seçilen yöntem, olay (vaka) çalışması yöntemi olup, bu yöntemin yanı sıra gözlem ve mülakat yöntemlerine de yer verilmiştir. Çalışmada, standartların uygulanmasıyla birlikte işletmenin bilanço ve gelir tablosu kalemlerinin değişiklik gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Globalization has revealed significant needs in the field of accounting, which is a social science, as in all other fields. In order to adapt to the conjuncture that rapidly changes due to the effects of globalization, the need has arisen to adjust the accounting rules and practices in enterprises. Therefore, it is aimed to base the accounting transactions related to inventories on a particular standard. The theme of inventories was dealt within the scope of the provisions of the Tax Procedure Law (TPL), Turkish Accounting Standards (TAS) 2 and the Chapter 6 of the Financial Reporting Standard for Large and Medium-Sized Enterprises (FRPS LME). In the study, first of all, inventories were compared in terms of the TAS 2 standard, TPL and FRPS LME, and the similarities and differences between the regulations were emphasized. It was determined that the regulations are mostly compatible with each other, but there are some fundamental differences as well. It was concluded that these differences are basically related to borrowing costs and exchange differences for inventories, delay interests in inventory costs, valuation of inventories and cost methods depending upon the scope. In the study, the provisions of the TAS 2, TPL and FRPS LME on inventories were compared and it was aimed to determine the effect of the TAS 2 standard, TPL and FRPS LME on the balance sheet and income statement items of a production company in accordance with the fundamental differences between them. The method chosen in the study for this purpose is the case study method, and observation and interview methods were used in addition to this method. In the study, it was concluded that the balance sheet and income statement items of the company changed with the application of the standards.