CONVERGENCE DYNAMICS OF HEALTH EXPENDITURES IN EMERGING AND DEVELOPING EUROPEAN ECONOMIES: A CLUB CONVERGENCE ANALYSIS

Kamu harcamalarının önemli bileşenlerinden biri olan sağlık harcamaları, ekonomik büyüme ve beşeri sermaye üzerindeki etkileri nedeniyle literatürde önemli bir yere sahiptir. Sağlık harcamalarının, toplumun üretkenliğini artırarak uzun dönemli büyümeye katkı sağladığı kabul edilmektedir. Bu çerçevede, ülkeler arasında sağlık harcamalarının seyri ve benzerlik gösterip göstermediği, hem teorik hem de politika açısından önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Bu çalışmada gelişen ve yükselen Avrupa ekonomilerinde, 2000-2022 dönemi için kamu sağlık harcamalarının yakınsama dinamikleri, kulüp yakınsama analizi ile ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, gelişen ve yükselen Avrupa ekonomilerinde kamu sağlık harcamalarının gayri safi yurt içi hasılaya oranı açısından ülkeler arasında yakınsama kulüplerinin varlığını incelemek ve ampirik sonuçlar çerçevesinde politika önerileri geliştirmektir. Çalışmada uygulanan kulüp yakınsama yöntemi, ülkeler arası heterojenliği ve geçiş dinamiklerini dikkate alarak geleneksel yakınsama analizlerine göre daha kapsamlı bir analiz olanağı sunmaktadır. Çalışmada elde edilen bulgular, söz konusu ülkelerin kamu sağlık harcamalarının tek bir yakınsama süreci izlemediğini, bunun yerine ülke gruplarına özgü iki farklı yakınsama kulübünün oluştuğunu ortaya koymuştur. Buna göre, Belarus, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Macaristan, Moldova, Kuzey Makedonya, Polonya, Romanya, Rusya, Sırbistan ve Ukrayna birinci kulüpte yer alırken; Arnavutluk ve Türkiye ikinci kulübü oluşturmaktadır. Elde edilen sonuçlar, kamu sağlık harcamalarına yönelik politika tasarımında tüm ülkeler için geçerli tek tip bir yaklaşım yerine, ülkelerin içinde yer aldığı yakınsama kulüplerinin yapısal özelliklerini dikkate alan farklılaştırılmış politikaların benimsenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Public health expenditures, which constitute an important component of government spending, hold a significant place in the literature due to their effects on economic growth and human capital. It is widely accepted that health expenditures contribute to long-term growth by increasing the productivity of society. In this context, whether health expenditures follow a similar path across countries constitutes an important area of research from both theoretical and policy perspectives. This study examines the convergence dynamics of public health expenditures in developing and emerging European economies over the period 2000–2022 by employing club convergence analysis. The aim of the study is to investigate the existence of convergence clubs among countries in terms of the ratio of public health expenditures to gross domestic product in developing and emerging European economies and to develop policy recommendations based on the empirical findings. The club convergence method applied in the study provides a more comprehensive analytical framework compared to traditional convergence analyses by taking into account cross-country heterogeneity and transition dynamics. The findings of the study reveal that the public health expenditures of the countries in question do not follow a single convergence path; instead, two distinct convergence clubs specific to groups of countries have emerged. Accordingly, Belarus, Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Hungary, Moldova, North Macedonia, Poland, Romania, Russia, Serbia, and Ukraine are included in the first club, while Albania and Turkey constitute the second club. The results indicate that, in designing policies related to public health expenditures, rather than adopting a one-size-fits-all approach applicable to all countries, it is necessary to implement differentiated policies that take into account the structural characteristics of the convergence clubs to which the countries belong.