TÜRKİYE'DE DEVLETÇİ VE LİBERAL POLİTİKALARIN TARİHSEL OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

In the 19th century the Ottoman intellectuals, who completed Western schools, agreed about the Westernization of the Ottoman society to save the Ottoman State. Therefore, with the Westernization movements Ottoman intellectuals tried to set up the economic and social institutions of the liberal capitalist system, which were individualistic and rational, into the structure of Ottoman feudal society. After Tanzimat reforms, there were two important economic policies advised for the formation of capitalism in the Ottoman society. A part of the Ottoman intellectuals believed that liberal economic policies were the only solution to save the Ottoman Empire. Another part of the Ottoman intellectuals,who thought that the liberal economic policies have dangerous consequences for the Ottoman society, advocated that statist economic policies were superior. However, the intention of both policies was basically the creation of a capitalist society. After winning the War of Independence, the newly founded Turkish State implemented both policies for rapid development and industrialization. In this study, it is stated Western liberalism is not suitable for Turkish culture and history. Lastly in this study, it is proposed

19. yüzyılda Batılı eğitim kurumlarında yetişen Osmanlı aydınları Batılılaşma hareketleri ile bireyciliğe ve rasyonalizme dayalı liberal kapitalist sistemin tüm ekonomik ve sosyal kurumlarını Osmanlı’nın feodal toplum yapısında kurma konusunda anlaşmışlardır. Tanzimatla birlikte Osmanlı toplumunun kapitalistleşmesi için ortaya atılan iki önemli iktisat politikası bulunmaktadır. Osmanlı aydınlarının bir kısmı liberal iktisat politikalarını Osmanlıyı kurtaracak tek çare olarak görmektedir. Liberal iktisat politikalarının tehlikeli sonuçlar doğuracağını düşünen Osmanlı aydınlarının  diğer bir kısmı ise devletçi iktisat politikalarını savunmuşlardır. Ancak, her iki politika mantığı da temelde kapitalist bir toplum düzeninin yaratılması amacını taşımaktadır. Kurtuluş Savaşının kazanılmasından sonra yeni kurulan Türk Devleti’nde hızlı kalkınma ve sanayileşme için iki politika mantığının da uygulandığı görülmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de  Batı tipi bir liberalizmin Türk insanının kültürel ve tarihsel koşullarına uygun olmadığına,bu yüzden Türk insanının ruh ve toplum sağlığını bozduğuna değinilecektir. Çalışmanın sonuç kısmında ise, Türkiye’de piyasaların liberalleşme sürecinde toplumun çözülmesinden kaynaklanan sosyal sorunların kontrol altında tutulabilmesi için devlet-piyasa dengesinin dikkatli bir şekilde kurulması önerilmektedir.