GÜMRÜK UYUŞMAZLIKLARININ ALTERNATİF ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ

Türkçe literatürde çoğul olarak kullanılmakta olan gümrük vergisi deyimi esasen bir vergi grubunun adıdır. En geniş bir tarifle hudut vergileri olarak ta adlandırabileceğimiz gümrük vergileri, objektif nitelikte dolaylı vergilerden olup; himayecilik politikasının önemli bir aracı olduğu için, istisna ve muaflıkları ile tarife oranı uygulaması büyük önem taşıyan; mal ve eşyaların bir ülkenin sınırından geçişi sırasında miktar veya değer üzerinden alınan ve tahsili gümrük idarelerince yapılan vergilerdir. Kendi özel vergi kanunlarında ayrıntılı olarak düzenlenen vergi türlerinin şekle ve usule ilişkin konuları Vergi Usul Kanununda düzenlenmesine karşın ilgili Kanunun 2. maddesi ile gümrük idareleri tarafından alınan vergi ve resimler bu Kanun kapsamı dışında tutulmuştur. Gümrük işlemlerinden alınan vergi, resim ve diğer yükümlülükler bakımından hem genel hem de özel hükümler içeren kendine has kanun niteliğinde olan, yeni baştan ve bağımsız olarak düzenlenen Gümrük Kanunu ise 2000 yılında uygulanmaya başlanmıştır. Gümrük Kanunu, gümrük idaresi ile yükümlüler arasındaki gümrük uyuşmazlıklarının çözümünde Vergi Usul Kanunundan farklı bir düzenlemeye yer vermiştir. Buna göre, uyuşmazlıkların çözümünde ilk önce idari çözüm yöntemleri olan; itiraz, kimyevi tahlil sonuçlarına itiraz ve uzlaşma yöntemleri denenecek buradan bir sonuç alınamaması halinde yargı mercilerine başvurulabilecektir.