Zorunlu Vatandaşlık Davranışının Görev Becerikliliği Üzerine Etkisinde Örgütsel Muhalefetin Aracılık Rolü ve Örgütsel Güvenin Düzenleyici Rolü

Murat Baş; Sabri Şirin

doi:10.37880/cumuiibf.867840

EN TR

THE MEDIATING ROLE OF ORGANIZATIONAL DISSENT AND THE MODERATING ROLE OF ORGANIZATIONAL TRUST IN THE RELATIONSHIP BETWEEN COMPULSORY CITIZENSHIP BEHAVIOR AND JOB CRAFTING

Abstract

This study aims to examine the mediating role of organizational dissent and the moderating role of organizational trust in the relationship between compulsory citizenship behavior and job crafting. In this context, data was obtained from 482 employees working in public institutions in Erzincan Municipal by survey method. The obtained data were analyzed using AMOS and SPSS programs. As a result of the analysis, it was determined that compulsory citizenship behavior increases employees' job crafting behaviors both directly and indirectly through organizational dissent. It was also found that organizational trust has a mediating role in the relationship between compulsory citizenship behavior and job crafting. In the literature, there is no study examining compulsory citizenship behavior, job crafting, organizational dissent and organizational trust together and dealing with the relationship between them. In addition, there is no study analyzing the mediating and moderating role performed with these scales. In this study, only public employees were studied. In this context, different results can be obtained by examining the levels of compulsory citizenship behavior, job crafting, organizational dissent and organizational trust on private sector employees.

Keywords

Zorunlu Vatandaşlık Davranışının Görev Becerikliliği Üzerine Etkisinde Örgütsel Muhalefetin Aracılık Rolü ve Örgütsel Güvenin Düzenleyici Rolü

Öz

Bu çalışmada, zorunlu vatandaşlık davranışı ve görev becerikliliği arasındaki ilişkide örgütsel muhalefetin aracılık rolü ve örgütsel güvenin düzenleyici rolünün bulunup bulunmadığı incelenmiştir. Bu kapsamda, Erzincan Belediyesi’nde 482 çalışandan anket yöntemiyle veri elde edilmiştir. Elde edilen veriler AMOS ve SPSS programları kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, zorunlu vatandaşlık davranışının görev becerikliliğini hem doğrudan artırdığı, hem de örgütsel muhalefet yoluyla dolaylı olarak artırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca, örgütsel güvenin zorunlu vatandaşlık davranışı ve görev becerikliliği arasındaki ilişkide düzenleyici rolünün bulunduğu kaydedilmiştir. Literatürde zorunlu vatandaşlık davranışı, görev becerikliliği, örgütsel muhalefet ve örgütsel güven konularını bir arada inceleyen ve bunlar arasındaki ilişkiyi ele alan çalışma bulunmamaktadır. Ayrıca bu ölçeklerle yapılan aracılık ve düzenleyici rolü analiz eden çalışma da bulunmamaktadır. Bu araştırmada sadece kamu çalışanlarına yönelik çalışma yapılmıştır. Bu bağlamda özel sektör çalışanları üzerinde zorunlu vatandaşlık, görev becerikliliği, örgütsel muhalefet ve örgütsel güven düzeyleri incelenerek farklı sonuçlar da elde edilebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ahmadian, S., Sesen, H. & Soran, S. (2017). Expanding the boundaries of compulsory citizenship behavior: Its impact on some organizational outputs. Business and Economic Horizons, 13(1), 110-118.
Berg, J. M., Wrzesniewski, A., & Dutton, J. E. (2010). Perceiving and responding to challenges in job crafting at different ranks: When proactivity requires adaptivity. Journal of Organizational Behavior, 31(2-3), 158–186.
Berg, J.M., Dutton, J.E., & Wrzesniewski, A. (2008). What is job crafting and why does it matter? From the center of Positive Organizational Scholarship, Michigan Ross School of Business.
Blau, P. (1964). Exchange and Power in Social Life. New York: Wiley
Bolino, M. C., Turnley, W. H., Gilstrap, J. B., & Suazo, M. M. (2010). Citizenship under pressure: What’s a “good soldier” to do? Journal of Organizational Behavior, 31(6), 835–855.
Bruning, P.F. & Campion, M.A. (2018). A role-resource approach-avoidance model of job crafting: A multi-method integration and extension of job crafting theory. Academy of Management Journal, 61 (2), 499-522.
Croucher, S. M., Zeng, C., Rahmani, D., & Cui, X. (2017). The relationship between organizational dissent and workplace freedom of speech: A cross-cultural analysis in Singapore. Journal of Management & Organization, 1–15.
Erzincan Belediyesi (2021). Erzincan Belediyesi 2021 Performans Programı, https://www.erzincan.bel.tr/upload/dokuman/2021_YILI_PERFORMANS_31-12-2020.pdf, Erişim Tarihi: 15/01/2021

Gilbert, J. A., & Tang, T. L.-P. (1998). An Examination of Organizational Trust Antecedents. Public Personnel Management, 27(3), 321–338.
Harju, L. K., Schaufeli, W. B., & Hakanen, J. J. (2018). A multilevel study on servant leadership, job boredom and job crafting. Journal of Managerial Psychology, 33(1), 2–14.
Harmancı Seren, A. K., & Ünaldı Baydın, N. (2017). “Zorunlu Vatandaşlık Davranışı Ölçeği” nin Türkçede Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması: Hemşireler Üzerinde Bir Araştırma. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 4(2), 43-49.
He, P.; Wang, X.; Lı, Z.; Wu, M. & Estay, C. (2018). Compulsory citizenship behavior and employee silence: the roles of emotional exhaustion and organizational identification. Social Behavior And Personality, 46(12), 2025–2048. Kassing, J. W. (1997). Articulating, antagonizing, and displacing: A model of employee dissent. Communication Studies, 48(4), 311–332.
Kassing, J. W. (1998). Development and validation of the organizational dissent scale. Management Communication Quarterly, 12(2), 183-229.
Kassing, J. W. (2011). Stressing Out about Dissent: Examining the Relationship Between Coping Strategies and Dissent Expression. Communication Research Reports, 28(3), 225–234.
Kassing, J. W., & McDowell, Z. J. (2008). Disagreeing about What’s Fair: Exploring the Relationship between Perceptions of Justice and Employee Dissent. Communication Research Reports, 25(1), 34–43.
Kath, L. M., Magley, V. J., & Marmet, M. (2010). The role of organizational trust in safety climate’s influence on organizational outcomes. Accident Analysis & Prevention, 42(5), 1488–1497.
Kerse, G. (2017). İş becerikliliği (job crafting) ölçeğini Türkçe’ye uyarlama ve duygusal tükenme ile ilişkisini belirleme. İşletme Araştırmaları Dergisi, 9(4), 283-304.
Köksal, K. (2020). Otel Çalışanlarında Zorunlu Vatandaşlık Davranışı İş ile Aile Çatışması İlişkisi: Çoklu Grup Analiziyle Cinsiyete Göre Bir Karşılaştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3, 2669-2684.
Laschinger, H. K. S., Finegan, J., & Shamian, J. (n.d.). The impact of workplace empowerment, organizational trust on staff nurses’ work satisfaction and organizational commitment. Advances in Health Care Management, 59–85.
LazazzaraA. a; Tims, M. & de Gennaro, D. (2019). The process of reinventing a job: A meta–synthesis of qualitative job crafting research. Journal of Vocational Behavior,116, 1-50.
Lichtenthaler, P.W.& Fischbach, A. (2016). Job crafting and motivation to continue working beyond retirement age. Career Development International, 21 (5), 477-497.
Lichtenthaler, P.W.& Fischbach, A. (2019). A meta-analysis on promotion- and prevention-focused job crafting. European Journal of Work and Organizational Psychology, 28 (1), 30-50.
Liu, F.; Chow, I. H. & Huang, M. (2019). Increasing compulsory citizenship behavior and workload: Does impression management matter? Frontiers in Psychology, 10 ( 1726), 1-35.
Mishra, J., & Morrissey, M. A. (1990). Trust in Employee/Employer Relationships: A Survey of West Michigan Managers. Public Personnel Management, 19(4), 443–486.
Nyhan, R. C., & Marlowe Jr, H. A. (1997). Development and psychometric properties of the organizational trust inventory. Evaluation Review, 21(5), 614-635.
Organ, D. W. (1988). Organizational citizenship behavior: The good solider syndrome. Lexington, MA: Lexington Books. Payne, H. J. (2014). Examining the Relationship Between Trust in Supervisor–Employee Relationships and Workplace Dissent Expression. Communication Research Reports, 31(2), 131–140.
Pirson, M., & Malhotra, D. (2011). Foundations of Organizational Trust: What Matters to Different Stakeholders? Organization Science, 22(4), 1087–1104.
Singh, U., & Srivastava, K. B. L. (2016). Organizational Trust and Organizational Citizenship Behaviour. Global Business Review, 17(3), 594–609.
Spector, P. E., & Fox, S. (2010). Theorizing about the deviant citizen: An attributional explanation of the interplay of organizational citizenship and counterproductive work behavior. Human Resource Management Review, 20(2), 132–143.
Thun, S., & Bakker, A. B. (2018). Empowering leadership and job crafting: The role of employee optimism. Stress and Health, 34, 573-581.
Tims, M., Bakker, A. B., & Derks, D. (2013). The impact of job crafting on job demands, job resources, and well-being. Journal of Occupational Health Psychology, 18(2), 230–240.
Topçu, M. K.; Beğenirbaş, M. & Turgut, E. (2017). Örgütsel sinizm, zorunlu örgütsel vatandaşlık davranışları ve iş tatmininin bireysel iş performansına etkilerinin belirlenmesine yönelik imalat sanayide bir uygulama. Yönetim ve Ekonomi, 24 (2), 505-522.
Ural, A. ve Kılıç, İ. (2005). Bilimsel Araştırma Süreci ve Spss ile Veri Analizi, Detay Yayıncılık, Ankara.
Usikalu, O., Ogunleye, A. J. & Effiong, J. (2015). Organizational Trust, Job Satisfaction and Job Performance Among Teachers in Ekiti State, Nigeria. British Open Journal of Psychology, 1(1), 1- 10.
Vigoda-Gadot, E. (2006). Compulsory citizenship behavior in organizations: Theorizing some dark sides of the good soldier syndrome. Journal for the Theory of Social Behavior, 36(1), 77–93.
Vigoda-Gadot, E. (2007). Redrawing the boundaries of OCB? An empirical examination of compulsory extra-role behavior in the workplace. Journal of Business and Psychology, 21(3), 377–405.
Wrzesniewski, A. & Dutton, J.E. (2001). Crafting a job: Revisioning employees as active crafters of their work. Academy of Management Review, 26, 179- 201.
Zhang, Y., Liao, J., & Zhao, J. (2011). Research on the organizational citizenship behavior continuum and its consequences. Frontiers of Business Research in China, 5(3), 364-379.
Zhao, H., Peng, Z., Han, Y., Sheard, G., & Hudson, A. (2013). Psychological Mechanism Linking Abusive Supervision and Compulsory Citizenship Behavior: A Moderated Mediation Study. The Journal of Psychology, 147(2), 177–195.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Murat Baş
0000-0002-9479-4571
Türkiye

Sabri Şirin ^*
0000-0002-8195-1398
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

7 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

25 Ocak 2021

Kabul Tarihi

26 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 22 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.37880/cumuiibf.867840

IZ

https://izlik.org/JA46TF53DF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Baş, M., & Şirin, S. (2021). Zorunlu Vatandaşlık Davranışının Görev Becerikliliği Üzerine Etkisinde Örgütsel Muhalefetin Aracılık Rolü ve Örgütsel Güvenin Düzenleyici Rolü. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(1), 356-378. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.867840

Cited By

İŞ BECERİKLİLİĞİ KAVRAMINA İLİŞKİN BOŞLUKLARIN SOSYAL AĞ ANALİZİ İLE TESPİT EDİLMESİ

Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.36543/kauiibfd.2022.032

Kariyerizm, İşe Adanmışlık, Zorunlu Vatandaşlık Davranışı İlişkisi: Gıda Perakende Sektörü Çalışanları Üzerinde Bir Araştırma

Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.55179/dusbed.1779932